Dla wielu Polaków moment przejścia na emeryturę oznacza początek spokojniejszego etapu życia. Coraz częściej okazuje się jednak, że sam wiek emerytalny nie wystarcza, aby otrzymać gwarantowaną minimalną emeryturę, enguide.pl podaje, powołując się na gazetaprawna.pl.
Kluczowe znaczenie ma bowiem długość stażu ubezpieczeniowego oraz wysokość odprowadzanych składek. Szczególnie boleśnie przekonują się o tym osoby, które pracowały krótko albo miały wieloletnie przerwy zawodowe. W praktyce część seniorów otrzymuje dziś świadczenia znacznie niższe od ustawowego minimum.
Eksperci alarmują, że problem mikroemerytur będzie w Polsce narastał. Dotyczy to przede wszystkim kobiet oraz osób pracujących przez lata na umowach o niskich składkach.
Minimalna emerytura w 2026 roku. Jakie warunki trzeba spełnić?
Od marca 2026 roku minimalna emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Wiele osób uważa jednak, że kwota ta należy się automatycznie każdemu seniorowi po osiągnięciu wieku emerytalnego. Tymczasem przepisy są znacznie bardziej restrykcyjne. Aby ZUS podwyższył świadczenie do poziomu minimalnej emerytury, trzeba spełnić dwa warunki jednocześnie: osiągnąć odpowiedni wiek oraz posiadać wymagany staż pracy.
W praktyce oznacza to:
- kobieta musi mieć ukończone 60 lat i minimum 20 lat stażu,
- mężczyzna musi mieć ukończone 65 lat i co najmniej 25 lat stażu,
- brak odpowiedniego stażu oznacza brak dopłaty do minimalnego świadczenia,
- wysokość emerytury zależy wtedy wyłącznie od zgromadzonego kapitału.
Osoba mająca jedynie 15 lat pracy może więc otrzymać świadczenie dużo niższe od ustawowego minimum. ZUS nie wyrówna tej kwoty nawet wtedy, gdy senior znajduje się w trudnej sytuacji finansowej.
„Największym błędem jest przekonanie, że państwo automatycznie zagwarantuje minimalną emeryturę każdej osobie po osiągnięciu wieku emerytalnego” — podkreślają doradcy emerytalni.
Ile wynosi emerytura po 15 latach pracy?
W przypadku krótkiego stażu ZUS stosuje system zdefiniowanej składki. Oznacza to, że całość zgromadzonych pieniędzy na koncie emerytalnym jest dzielona przez prognozowaną liczbę miesięcy dalszego życia. Im mniej składek wpłynęło do systemu, tym niższe świadczenie otrzyma przyszły emeryt. Według obecnych wyliczeń GUS średni dalszy czas życia dla osoby w wieku 60 lat wynosi 268,9 miesiąca.
Realne kwoty emerytur po 15 latach pracy wyglądają dziś następująco:
| Rodzaj zarobków | Szacowana emerytura brutto |
|---|---|
| Pensja minimalna | 500–700 zł |
| Wynagrodzenie średnie krajowe | 1100–1400 zł |
| Zarobki powyżej średniej | do około 2000 zł |
Wysokość świadczenia zależy więc przede wszystkim od wcześniejszych dochodów. Osoby pracujące przez lata za najniższą krajową często otrzymują bardzo niskie przelewy z ZUS.
Niektórzy seniorzy przyznają, że dopiero po złożeniu dokumentów dowiedzieli się, jak niskie będzie ich świadczenie. Dla części rodzin to ogromny finansowy szok.
Mikroemerytury stają się coraz większym problemem
Coraz częściej mówi się w Polsce o zjawisku tzw. mikroemerytur. Są to świadczenia wynoszące czasem zaledwie kilkadziesiąt złotych miesięcznie. Polskie przepisy pozwalają bowiem uzyskać prawo do emerytury nawet po bardzo krótkim okresie legalnego zatrudnienia. Wystarczy opłacenie jednej składki, aby ZUS był zobowiązany do wypłaty świadczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Najtrudniejsza sytuacja dotyczy kobiet. Statystyki pokazują, że ponad 80 procent osób pobierających mikroemerytury stanowią właśnie kobiety. Wynika to między innymi z przerw związanych z wychowywaniem dzieci, opieką nad rodziną oraz wcześniejszym przechodzeniem na emeryturę.
„System emerytalny premiuje długi okres aktywności zawodowej. Każda przerwa oznacza niższe składki i w przyszłości mniejsze świadczenie” — komentuje ekspert rynku pracy.
Jak zwiększyć przyszłą emeryturę z ZUS?
Eksperci podkreślają, że nawet osoby z krótkim stażem mogą poprawić swoją sytuację finansową na emeryturze. Kluczowe znaczenie ma moment złożenia wniosku oraz długość dalszej pracy zawodowej. Każdy dodatkowy rok zatrudnienia wpływa na wzrost świadczenia nie tylko poprzez nowe składki, ale również przez skrócenie prognozowanego czasu wypłaty emerytury.
Najczęściej rekomendowane rozwiązania to:
- dalsza aktywność zawodowa po osiągnięciu wieku emerytalnego,
- składanie wniosku po czerwcowej waloryzacji składek,
- łączenie pracy z pobieraniem emerytury,
- regularne sprawdzanie stanu konta w ZUS.
Według ekspertów nawet jeden dodatkowy rok pracy może zwiększyć świadczenie o kilkanaście procent. W praktyce dla wielu osób oznacza to różnicę liczonych w setkach złotych miesięcznie.
Czerwcowa waloryzacja może mieć ogromne znaczenie
W 2026 roku szczególnie ważna może okazać się waloryzacja składek przeprowadzana w czerwcu. Prognozy wskazują, że wskaźnik waloryzacji może wynieść około 9,2 procent. Dla przyszłych emerytów oznacza to automatyczny wzrost kapitału zgromadzonego w ZUS. Osoby planujące przejście na emeryturę często przesuwają więc termin złożenia dokumentów właśnie na drugą połowę roku.
Doradcy finansowi zaznaczają, że odpowiedni moment złożenia wniosku może wpłynąć na wysokość świadczenia bardziej, niż wielu seniorów przypuszcza. Nawet kilka miesięcy różnicy potrafi zwiększyć przyszłą emeryturę zauważalnie.
Coraz więcej osób przed złożeniem dokumentów konsultuje się z ekspertami ZUS lub doradcami emerytalnymi. Dzięki temu łatwiej uniknąć decyzji, które mogłyby obniżyć świadczenie na całe życie.
Czy 13. i 14. emerytura przysługują przy niskim świadczeniu?
Dobrą wiadomością dla osób pobierających niskie świadczenia jest fakt, że tzw. trzynasta i czternasta emerytura przysługują również przy mikroemeryturach. Wystarczy posiadać status emeryta i pobierać choćby najniższe świadczenie z ZUS. To oznacza, że nawet osoby otrzymujące kilkaset złotych miesięcznie mogą liczyć na dodatkowe przelewy w ciągu roku.
Jednocześnie eksperci przypominają, że dodatki te nie rozwiązują problemu bardzo niskich podstawowych świadczeń. Wiele osób nadal będzie zmuszonych do dalszej pracy lub korzystania ze wsparcia rodziny.
Rosnąca liczba mikroemerytur pokazuje, że temat przyszłych świadczeń staje się jednym z najważniejszych problemów społecznych w Polsce. Coraz więcej osób zaczyna interesować się swoim kontem w ZUS dużo wcześniej niż jeszcze kilka lat temu. Dla młodszych pracowników to również ważny sygnał, że długość kariery zawodowej oraz wysokość odprowadzanych składek mogą w przyszłości zdecydować o poziomie życia na emeryturze.
