Rząd zatwierdził projekt ustawy wprowadzającej nowe świadczenie skierowane do osób starszych. Chodzi o długo zapowiadany bon senioralny, który ma zacząć funkcjonować jeszcze w 2026 roku. Program ma pomóc seniorom potrzebującym wsparcia w codziennym życiu, jednak pieniądze nie będą wypłacane bezpośrednio na konto. Zamiast gotówki osoby starsze otrzymają dostęp do konkretnych usług opiekuńczych organizowanych przez gminy. Według zapowiedzi pierwsze samorządy rozpoczną wdrażanie programu już pod koniec przyszłego roku, enguide.pl podaje, powołując się na dziennik.pl.
Eksperci podkreślają, że starzenie się społeczeństwa sprawia, iż system wsparcia dla seniorów staje się jednym z najważniejszych wyzwań społecznych najbliższych lat.
Na czym będzie polegał bon senioralny?
Nowe świadczenie ma działać zupełnie inaczej niż tradycyjne dodatki pieniężne. Senior nie otrzyma gotówki do dowolnego wykorzystania. Wsparcie będzie realizowane w formie usług opiekuńczych finansowanych przez państwo i organizowanych lokalnie przez samorządy. Program ma być wdrażany etapami, szczególnie w miejscach, gdzie do tej pory brakowało publicznych usług dla osób starszych.
Według założeń bon senioralny ma pomagać przede wszystkim osobom, które mają trudności z codziennym funkcjonowaniem. Chodzi między innymi o wsparcie przy zakupach, sprzątaniu, przygotowywaniu posiłków czy organizowaniu wizyt lekarskich. Rząd liczy, że nowe rozwiązanie odciąży również rodziny opiekujące się starszymi bliskimi.
„To może być jedna z największych zmian w systemie opieki nad seniorami od wielu lat” — oceniają specjaliści zajmujący się polityką społeczną.
Kto otrzyma nowe świadczenie dla seniorów?
Program ma obejmować osoby po ukończeniu 65. roku życia. To ważna zmiana względem wcześniejszych planów, które zakładały objęcie pomocą wyłącznie seniorów po 75. roku życia. Rząd zdecydował się rozszerzyć grupę uprawnionych, ponieważ coraz więcej starszych osób potrzebuje wsparcia znacznie wcześniej.
Kluczowe znaczenie będzie miało kryterium dochodowe. Średni miesięczny dochód seniora z ostatnich trzech miesięcy nie będzie mógł przekroczyć 3410 zł. Limit ten ma być w kolejnych latach waloryzowany. Sam dochód nie wystarczy jednak do uzyskania pomocy.
Gmina będzie dodatkowo sprawdzać:
- czy senior wymaga pomocy w codziennym życiu,
- ile godzin wsparcia potrzebuje,
- czy korzysta już z innych publicznych świadczeń,
- jaka jest sytuacja rodzinna osoby starszej,
- czy istnieje ryzyko samotności lub wykluczenia społecznego.
W praktyce ogromne znaczenie będzie miał wywiad środowiskowy przeprowadzany przez urzędników. To właśnie na jego podstawie zostanie określony zakres pomocy.
Nie wszyscy seniorzy otrzymają bon senioralny
Choć program obejmie dużą grupę osób starszych, część seniorów zostanie wyłączona z możliwości korzystania z nowego świadczenia. Dotyczy to przede wszystkim osób, które już otrzymują inne formy publicznie finansowanej opieki. Rząd chce uniknąć sytuacji, w której kilka różnych programów finansowałoby jednocześnie podobne usługi.
Bon senioralny nie będzie przysługiwał osobom korzystającym między innymi z:
- świadczenia wspierającego,
- usług sąsiedzkich,
- całodobowej opieki w domach pomocy społecznej,
- zakładów opiekuńczo-leczniczych,
- instytucjonalnej opieki dziennej,
- innych form całodobowej opieki finansowanej publicznie.
Przewidziano jednak wyjątki. Jeśli dana forma wsparcia ma charakter krótkoterminowy i trwa maksymalnie 14 dni, senior nadal będzie mógł ubiegać się o bon.
Wielu ekspertów uważa, że ograniczenia są konieczne, aby program nie przeciążył budżetu państwa już na starcie.
Ile wyniesie nowe świadczenie?
Według obecnych założeń maksymalna wartość bonu senioralnego może wynieść nawet 2150 zł miesięcznie. Wysokość wsparcia będzie jednak uzależniona od wieku seniora oraz poziomu jego potrzeb. Im większe trudności w codziennym funkcjonowaniu, tym większa liczba godzin usług opiekuńczych zostanie przyznana.
Najwyższe świadczenia mają trafiać do osób po 85. roku życia wymagających największej pomocy. W praktyce wsparcie ma odpowiadać nawet 50 godzinom profesjonalnej opieki miesięcznie.
| Wiek seniora | Maksymalna wartość wsparcia |
|---|---|
| 75–79 lat | do 1290 zł |
| 80–84 lata | do 1720 zł |
| 85+ | do 2150 zł |
Rząd zapowiada, że szczegółowe zasady przyznawania punktów i liczby godzin opieki zostaną określone w osobnym rozporządzeniu.
„Najważniejsze będzie dopasowanie pomocy do rzeczywistych potrzeb seniora, a nie wyłącznie do wieku” — podkreślają przedstawiciele środowisk opiekuńczych.
Na co będzie można wykorzystać bon senioralny?
Nowe świadczenie ma finansować usługi w czterech głównych obszarach życia codziennego seniorów. Program ma poprawić komfort życia osób starszych i ograniczyć ich izolację społeczną. Szczególny nacisk położono na pomoc w codziennych obowiązkach oraz organizację opieki zdrowotnej.
Bon senioralny obejmie między innymi:
- przygotowywanie posiłków,
- robienie zakupów,
- sprzątanie mieszkania,
- pomoc w higienie osobistej,
- organizację wizyt lekarskich,
- przypominanie o lekach,
- wsparcie w kontaktach społecznych,
- pomoc w poruszaniu się i rehabilitacji.
Eksperci zwracają uwagę, że samotność i wykluczenie społeczne to dziś jedne z największych problemów osób starszych w Polsce. Dlatego część usług ma koncentrować się właśnie na aktywizacji seniorów i utrzymywaniu regularnych kontaktów społecznych.
Kiedy program zacznie działać?
Pilotaż programu ma zostać przeprowadzony w latach 2026–2028. Rząd planuje przeznaczyć na ten cel około miliarda złotych. Najmniejsze wydatki przewidziano na pierwszy rok działania programu, ponieważ wdrażanie będzie stopniowe.
Planowane wydatki wyglądają następująco:
| Rok | Planowany budżet |
|---|---|
| 2026 | 100 mln zł |
| 2027 | 400 mln zł |
| 2028 | 500 mln zł |
Według obecnych planów pierwsze świadczenia mają zostać uruchomione w ostatnim kwartale 2026 roku. Samorządy już teraz przygotowują się do organizacji nowych usług opiekuńczych.
Coraz więcej seniorów oraz ich rodzin śledzi szczegóły projektu, ponieważ dla wielu osób może to być realna pomoc w codziennym funkcjonowaniu.
Nowy bon senioralny 2026 ma stać się jednym z najważniejszych programów społecznych skierowanych do osób starszych. Rząd liczy, że wsparcie poprawi jakość życia seniorów i jednocześnie odciąży rodziny zajmujące się opieką nad bliskimi. W najbliższych miesiącach kluczowe będą szczegółowe przepisy określające sposób przyznawania pomocy oraz zakres usług dostępnych w poszczególnych gminach.
