MSWiA chce karać świadome ułatwianie nielegalnego pobytu cudzoziemca także wtedy, gdy pomagający nic na tym nie zyskuje. Proponowana kara to do 3 lat więzienia. Na razie to propozycja, a nie obowiązujące prawo.
Zmiana ma trafić do rządowego projektu nowelizacji Kodeksu karnego i Kodeksu wykroczeń (UD425), który przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości. Wiceminister spraw wewnętrznych Czesław Mroczek zgłosił ją w uwagach do projektu. 13 października opisała ją „Rzeczpospolita”, a potem m.in. RMF24.
Najważniejsze
- Nowy przepis to art. 264a § 1a Kodeksu karnego – kara do 3 lat więzienia.
- Nie trzeba by było udowadniać, że ktoś pomagał dla pieniędzy lub innej korzyści.
- Przepis jeszcze nie obowiązuje. Treść może się zmienić.
Co się zmienia w porównaniu z dzisiejszym prawem?
| Dziś: art. 264a § 1 | Propozycja MSWiA: § 1a | |
|---|---|---|
| Kogo dotyczy | Osoby, która ułatwia komuś nielegalny pobyt w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej | Osoby, która wie, że ktoś jest w Polsce nielegalnie, i umożliwia lub ułatwia mu dalszy pobyt |
| Czy trzeba wykazać korzyść | Tak | Nie |
| Kara | Od 3 miesięcy do 5 lat więzienia | Do 3 lat więzienia |
| Status | Obowiązuje | Propozycja w pracach rządu |
Projekt zaczyna się od słów: „Kto, wiedząc, że inna osoba przebywa na terytorium RP wbrew przepisom” – podaje RMF24. Kluczowe jest więc słowo „wiedząc”.
Dlaczego MSWiA tego chce i co mówią krytycy?
Resort twierdzi, że dziś jest luka w prawie. Nie da się ukarać osób, które pomagają w nielegalnym pobycie, jeśli nie można im udowodnić celu korzyści. Według MSWiA to ułatwia dalszą nielegalną migrację na Zachód.
Krytycy, m.in. adwokat Radosław Baszuk, uważają, że przepis może uderzyć w wolontariuszy i mieszkańców pogranicza, którzy dają migrantom jedzenie czy ciepłe ubrania. Projekt nie wymienia wprost takiej pomocy.
Co to znaczy dla cudzoziemców w Polsce?
Dziś nic się nie zmienia. Ale jeśli przepis wejdzie w życie, ryzyko może dotyczyć także cudzoziemców, którzy przyjmują pod swój dach krewnych lub znajomych bez ważnej wizy czy karty pobytu. Dlatego:
- sprawdzaj, czy osoba, której pomagasz, ma ważny dokument pobytowy;
- pilnuj terminów własnych dokumentów – zasady pracy w ruchu bezwizowym opisaliśmy w tekście o zakazie pracy dla obywateli Gruzji, Kolumbii i Wenezueli;
- w razie wątpliwości pytaj w urzędzie wojewódzkim lub u prawnika.
Pracodawców dotyczą osobne przepisy – o tym, co sprawdza Straż Graniczna przy kontroli, piszemy w artykule o kontrolach legalności pracy cudzoziemców.
Co dalej?
Projekt UD425 jest na etapie prac rządowych. Potem musi go przyjąć rząd, Sejm i Senat, a podpisać prezydent. Będziemy śledzić zmiany.
Fot.: budynek MSWiA w Warszawie od strony ul. Rakowieckiej. Adrian Grycuk, CC BY-SA 3.0 PL, Wikimedia Commons.
