Harald V nie żyje. Król Norwegii zmarł w piątek 28 sierpnia 2026 roku o godz. 6.35 w Oslo University Hospital Rikshospitalet. Miał 89 lat. Norweski Dwór Królewski poinformował, że monarcha odszedł spokojnie w szpitalu, enguide.pl podaje, powołując się nа wydarzenia.interia.pl.
- Harald V zmarł 28 sierpnia. Co wiadomo o ostatnich dniach króla?
- Jaka była przyczyna śmierci Haralda V?
- Kim był Harald V? Od wojennego dzieciństwa do norweskiego tronu
- Harald i Sonja. Ich małżeństwo przełamało dworskie konwenanse
- Harald V rządził Norwegią przez 35 lat
- Kto został królem Norwegii po śmierci Haralda V?
- Co zmienia śmierć Haralda V w kolejności sukcesji?
- Norwegia żegna króla, którego znały całe pokolenia
Jego śmierć kończy trwające 35 lat panowanie rozpoczęte w styczniu 1991 roku. Harald V przez ponad trzy dekady pozostawał konstytucyjną głową państwa i jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Norwegii. W ostatnich dniach jego stan zdrowia był bardzo poważny, a monarcha przebywał w szpitalu z powodu bakteryjnej infekcji krwi.
Harald V zmarł 28 sierpnia. Co wiadomo o ostatnich dniach króla?
Problemy zdrowotne monarchy nasiliły się w drugiej połowie sierpnia. Harald V został hospitalizowany, a później lekarze stwierdzili u niego bakteryjną infekcję krwi. Otrzymywał antybiotyki, jednak jego stan pozostawał poważny. W czwartek 27 sierpnia Dwór Królewski przekazywał już, że kondycja 89-letniego króla jest bardzo ciężka.
W szpitalu pojawiali się członkowie rodziny królewskiej. Książę Haakon przebywał tam również w nocy, a królowa Sonja przyjechała do Rikshospitalet w piątek rano. W Norwegii narastało oczekiwanie na kolejne komunikaty dotyczące stanu monarchy.
Powiązane wiadomości
Kilka godzin później przyszła wiadomość o jego śmierci.
Harald V do ostatnich lat życia pozostawał urzędującym królem i nie zdecydował się na abdykację. Problemy zdrowotne powodowały jednak, że część obowiązków coraz częściej wykonywał jego syn Haakon. Zmiana pokoleniowa na norweskim tronie była więc przygotowywana od lat, choć nastąpiła dopiero wraz ze śmiercią monarchy.
Jaka była przyczyna śmierci Haralda V?
W ostatnim okresie stan zdrowia Haralda V był regularnie przedmiotem oficjalnych komunikatów. Król miał 89 lat i od lat zmagał się z różnymi problemami zdrowotnymi, które kilkukrotnie zmuszały go do czasowego ograniczania obowiązków.
Bezpośrednio przed śmiercią monarcha był leczony z powodu poważnej infekcji bakteryjnej krwi. Informacje przekazywane przez norweski dwór wskazywały, że otrzymywał antybiotyki i początkowo reagował na leczenie. Później jego stan ponownie się pogorszył. Reuters podał, że śmierć nastąpiła po komplikacjach związanych z infekcją.
Nie ma podstaw, aby przypisywać królowi inną, niepotwierdzoną chorobę jako bezpośrednią przyczynę zgonu.
Premier Norwegii Jonas Gahr Støre, reagując na wiadomość o śmierci monarchy, powiedział, że „cały naród jest w żałobie”. Podkreślił także wdzięczność Norwegów za długie życie Haralda poświęcone służbie państwu.
Kim był Harald V? Od wojennego dzieciństwa do norweskiego tronu
Król Harald V urodził się 21 lutego 1937 roku. Jego narodziny miały dla norweskiej monarchii wyjątkowe znaczenie, ponieważ był pierwszym od kilku stuleci przyszłym następcą tronu urodzonym na terytorium Norwegii.
Dzieciństwo Haralda przypadło na II wojnę światową. Po niemieckim ataku na Norwegię w 1940 roku rodzina królewska musiała opuścić kraj. Mały Harald wraz z matką, księżną Märthą, przebywał najpierw w Szwecji, a później w Stanach Zjednoczonych. Do ojczyzny wrócił po zakończeniu wojny.
Po śmierci dziadka, Haakona VII, w 1957 roku ojciec Haralda został królem jako Olav V. Harald stał się wówczas oficjalnym następcą norweskiego tronu.
W życiorysie monarchy szczególne miejsce zajmują:
- narodziny w 1937 roku,
- emigracja z Norwegii podczas II wojny światowej,
- powrót do kraju w 1945 roku,
- zostanie następcą tronu w 1957 roku,
- małżeństwo z Sonją Haraldsen w 1968 roku,
- objęcie tronu 17 stycznia 1991 roku,
- 35 lat sprawowania funkcji króla,
- śmierć 28 sierpnia 2026 roku.
Harald i Sonja. Ich małżeństwo przełamało dworskie konwenanse
Jedną z najważniejszych prywatnych historii w biografii Haralda była jego relacja z Sonją Haraldsen. Nie pochodziła ona z rodziny arystokratycznej, dlatego związek następcy tronu z kobietą spoza królewskich elit początkowo wywoływał poważne wątpliwości na dworze.
Harald nie chciał jednak zrezygnować z wybranej partnerki. Para pobrała się w 1968 roku, a Sonja po objęciu tronu przez męża została królową Norwegii.
Mieli dwoje dzieci: księżniczkę Märthę Louise oraz księcia Haakona Magnusa. To właśnie Haakon przez wiele lat zajmował pierwsze miejsce w kolejce do tronu.
Historia małżeństwa Haralda i Sonji dobrze pokazuje przemianę europejskich monarchii w drugiej połowie XX wieku. Związek, który początkowo budził opór z powodu pochodzenia przyszłej królowej, stał się później jednym z trwałych elementów wizerunku norweskiej rodziny królewskiej. Sonja pozostawała u boku Haralda przez niemal sześć dekad małżeństwa.
Harald V rządził Norwegią przez 35 lat
Harald został królem po śmierci swojego ojca, Olava V, 17 stycznia 1991 roku. W norweskim systemie konstytucyjnym monarcha nie prowadzi bieżącej polityki, ale pełni funkcję głowy państwa, reprezentuje kraj oraz uczestniczy w określonych konstytucją procedurach.
Jego panowanie przypadło na okres ogromnych zmian społecznych i gospodarczych. Norwegia umacniała swoją pozycję jako jeden z najzamożniejszych krajów Europy, rozwijała sektor energetyczny i państwowy fundusz majątkowy, a jednocześnie zachowywała własny model monarchii konstytucyjnej.
W 1994 roku Harald V był gospodarzem jednego z najważniejszych wydarzeń sportowych w historii współczesnej Norwegii, zimowych igrzysk olimpijskich w Lillehammer.
Szczególną rolę odegrał również po zamachach terrorystycznych z 22 lipca 2011 roku w Oslo i na wyspie Utøya. Zginęło wtedy 77 osób. Król uczestniczył w narodowej żałobie, a jego wystąpienia miały podkreślać jedność społeczeństwa w jednym z najtrudniejszych momentów powojennej historii kraju.
Jonas Gahr Støre przypomniał po śmierci króla, że Harald potrafił znajdować słowa jednoczące Norwegów właśnie wtedy, gdy państwo najbardziej ich potrzebowało, w tym po atakach z 2011 roku.
Kto został królem Norwegii po śmierci Haralda V?
Po śmierci Haralda nie rozpoczął się okres bezkrólewia. Norweskie przepisy przewidują automatyczną sukcesję, dlatego osoba zajmująca pierwsze miejsce w kolejności dziedziczenia tronu staje się monarchą bezpośrednio po śmierci poprzednika.
Następcą Haralda V był jego syn Haakon, urodzony 20 lipca 1973 roku. W dniu śmierci ojca miał 53 lata i automatycznie objął tron Norwegii. Dotychczas wielokrotnie zastępował Haralda podczas chorób i okresów rekonwalescencji.
Zmiana na tronie uruchamia kilka konstytucyjnych procedur:
- najważniejsze organy państwa zostają oficjalnie poinformowane o śmierci monarchy;
- rząd zbiera się na nadzwyczajnym posiedzeniu;
- odbywa się nadzwyczajne posiedzenie Rady Państwa z nowym królem;
- nowy monarcha przedstawia swoje imię królewskie i dewizę;
- składa przed Stortingiem przysięgę przestrzegania norweskiej konstytucji i prawa.
Norwegia nie pozostaje więc bez głowy państwa nawet przez kilka godzin. Sukcesja dokonuje się automatycznie, a późniejsze ceremonie potwierdzają i formalizują zmianę monarchy.
Co zmienia śmierć Haralda V w kolejności sukcesji?
Objęcie tronu przez Haakona oznacza również przesunięcie pozostałych członków rodziny królewskiej w kolejności sukcesji. Na pierwsze miejsce po nowym monarsze przesuwa się jego córka Ingrid Alexandra.
Norweskie prawo sukcesyjne zostało zmienione w 1990 roku, aby zrównać kobiety i mężczyzn w prawie do dziedziczenia tronu w przypadku kolejnych pokoleń. W przepisach zachowano jednak szczególne zasady dotyczące osób urodzonych wcześniej.
Po śmierci Haralda sytuacja przedstawia się więc inaczej niż przez poprzednie dekady:
| Osoba | Rola przed 28 sierpnia 2026 | Sytuacja po śmierci Haralda |
|---|---|---|
| Harald V | król Norwegii | zmarły monarcha |
| Haakon | książę koronny | król Norwegii |
| Ingrid Alexandra | druga w kolejce do tronu | następczyni tronu |
| Mette-Marit | księżna koronna | królowa |
Dla norweskiej monarchii oznacza to pierwszą zmianę panującego od stycznia 1991 roku.
Norwegia żegna króla, którego znały całe pokolenia
Śmierć Haralda V ma wymiar nie tylko konstytucyjny. Dla dużej części Norwegów był jedynym królem, którego pamiętają z dorosłego życia. Towarzyszył społeczeństwu podczas sukcesów sportowych, kryzysów i narodowych tragedii, pozostając jednocześnie monarchą o ograniczonej, przede wszystkim reprezentacyjnej roli politycznej.
Rząd Norwegii rozpoczął procedury związane z żałobą oraz zmianą głowy państwa. Premier podkreślił w swoim wystąpieniu zarówno wieloletnią służbę monarchy, jak i jego zdolność do jednoczenia społeczeństwa.
Harald pozostawił żonę Sonję, dzieci Märthę Louise i Haakona oraz wnuki. Jego śmierć zamyka okres rozpoczęty jeszcze w świecie bardzo odmiennym od dzisiejszej Norwegii: przyszły król był dzieckiem na wojennej emigracji, później obserwował odbudowę kraju, a jako monarcha przeprowadził instytucję przez pierwsze dekady XXI wieku.
28 sierpnia 2026 roku Norwegia pożegnała króla, który panował przez 35 lat. Harald V zmarł w wieku 89 lat po hospitalizacji związanej z poważną infekcją. W chwili jego śmierci tron automatycznie przeszedł na kolejne pokolenie norweskiej rodziny królewskiej.
