Wdrożona pod koniec października metryka 334 dla programu Płatnik w wersji 10.02.002 przyniosła nie tylko zmiany techniczne, ale również serię problemów zgłaszanych przez użytkowników. Kłopoty dotyczą między innymi pobierania aktualizacji, konwersji bazy danych, logowania na konto administratora oraz nowych mechanizmów związanych z szyfrowaniem danych, enguide.pl podaje, powołując się nа pit.pl.
- Płatnik ZUS po aktualizacji wymaga konwersji bazy danych
- Administrator ma nowe zadania po pierwszym uruchomieniu
- Błąd wersji bazy może wynikać z logowania jako zwykły użytkownik
- Płatnik nie pobiera metryki 334. ZUS podał dodatkową procedurę
- Biura rachunkowe zgłaszają problemy ze wspólnymi bazami
- Co sprawdzić, zanim rozpocznie się naprawianie Płatnika
- Metryka 334 zmieniła więcej niż sam numer aktualizacji
ZUS zaplanował wdrożenie metryki na 30 października 2026 roku w godzinach od 18:00 do 23:30. Aktualizacja miała być pobierana automatycznie. Jednocześnie urząd od początku informował, że po jej instalacji konieczna będzie konwersja bazy danych programu Płatnik. zus.pl
Dla biur rachunkowych problem jest szczególnie odczuwalny. Jedna wspólna baza może być wykorzystywana na kilku stanowiskach, a jej konwersja wymaga odpowiednich uprawnień. Błąd na komputerze administratora potrafi więc zatrzymać pracę większej liczby osób.
Płatnik ZUS po aktualizacji wymaga konwersji bazy danych
Jedną z najczęściej opisywanych sytuacji po aktualizacji programu Płatnik jest komunikat informujący, że używana baza danych wymaga dostosowania do aktualnej wersji aplikacji. Nie musi to oznaczać uszkodzenia bazy. W przypadku metryki 334 konwersja jest elementem przewidzianej procedury aktualizacyjnej.
„Wymagana będzie konwersja bazy danych” – poinformował ZUS w komunikacie dotyczącym wdrożenia metryki 334. zus.pl
Jeżeli Płatnik wyświetla komunikat o konieczności konwersji, proces należy przeprowadzić z konta posiadającego uprawnienia administratora. Program najpierw uruchamia procedurę tworzenia kopii zapasowej, a następnie dostosowuje strukturę bazy do nowej wersji. Po zakończeniu operacji baza może zostać ponownie ustawiona jako aktywna.
Przed rozpoczęciem konwersji bazy danych Płatnik trzeba znać jej lokalizację oraz hasło. Kopia bazy powinna znajdować się w bezpiecznym miejscu, ponieważ przerwanie procesu lub wykonywanie równoległych operacji przez innych użytkowników może dodatkowo skomplikować sytuację.
W instalacjach wielostanowiskowych pozostali pracownicy korzystający z tej samej bazy nie powinni w czasie konwersji pracować w Płatniku.
Administrator ma nowe zadania po pierwszym uruchomieniu
Metryka 334 zmienia również sposób zabezpieczania części informacji przechowywanych przez program. Przy pierwszym uruchomieniu zaktualizowanego Płatnika administrator może zostać przeprowadzony przez kreator związany z kluczem szyfrowania sekretów, a następnie otrzymać informację dotyczącą utworzenia klucza odzyskiwania dostępu.
Dla użytkowników, którzy wcześniej po prostu aktualizowali Płatnika i wracali do pracy, jest to istotna zmiana. Nowy klucz szyfrowania Płatnik należy traktować jako element konfiguracji związany z bezpieczeństwem danych, a nie jako komunikat, który można bez konsekwencji pominąć.
Klucz odzyskiwania może okazać się potrzebny dopiero wtedy, gdy pojawi się problem z dostępem administratora, dlatego jego bezpieczne zapisanie ma praktyczne znaczenie.
Właśnie ten etap wywołuje sporo pytań w biurach pracujących na wspólnej bazie. Użytkownicy próbują ustalić, jak zachować się na kolejnych komputerach i co zrobić, gdy stanowisko robocze oczekuje wskazania istniejącego klucza, którego nie widać na lokalnej liście.
„Na serwerze udało się przejść konwersję bazy. Czy na każdym komputerze trzeba tworzyć nowy klucz?” – pytają użytkownicy pracujący w środowiskach wielostanowiskowych.
Takie problemy są bardziej złożone niż zwykłe pobranie nowej wersji programu. Dotykają jednocześnie ustawień Płatnika, uprawnień użytkownika, konfiguracji stanowisk oraz dostępu do wspólnej bazy.
Błąd wersji bazy może wynikać z logowania jako zwykły użytkownik
Po aktualizacji może pojawić się także komunikat informujący, że wersja bazy danych nie jest zgodna z bieżącą wersją programu albo że nie udało się nawiązać połączenia.
Jedną z pierwszych rzeczy do sprawdzenia jest konto używane do uruchomienia Płatnika. Zwykły użytkownik nie ma uprawnień pozwalających na przeprowadzenie wymaganej konwersji. Operację powinien wykonać administrator programu.
Najczęstsze scenariusze po aktualizacji można uporządkować następująco:
| Objaw | Możliwa przyczyna | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Program żąda konwersji bazy | baza ma starszą strukturę | konto administratora i kopię bazy |
| Nie można połączyć się z bazą | konwersja nie została wykonana lub zakończyła się błędem | wersję bazy i uprawnienia |
| Aktualizacja nie chce się pobrać | problem z automatycznym pobieraniem komponentów | aktualizację ręczną |
| Płatnik nie przyjmuje dalszej pracy na bazie | baza i program mogą mieć różne wersje | wersję Płatnika na stanowiskach |
| Pojawia się kreator klucza | aktywowano nowe zabezpieczenia | konfigurację klucza i dane administratora |
W praktyce nie należy wielokrotnie uruchamiać konwersji z różnych komputerów w nadziei, że na jednym z nich operacja zakończy się powodzeniem. W środowisku ze wspólnym SQL takie działanie może utrudnić późniejsze ustalenie, na którym etapie wystąpił problem.
Płatnik nie pobiera metryki 334. ZUS podał dodatkową procedurę
Część zgłoszeń dotyczy nie samej bazy, lecz wcześniejszego etapu. Problemy z Płatnikiem ZUS zaczynają się już podczas automatycznego pobierania metryki.
ZUS poinformował 2 listopada, że w przypadku problemów z automatyczną aktualizacją lub wyjątkowo długiego pobierania można skorzystać z ręcznej instalacji pliku aktualizującego słowniki i komponenty w wersji 334. Według oficjalnej instrukcji plik należy pobrać, rozpakować, a następnie wskazać go w programie przez funkcję aktualizacji komponentów z dysku. Portal Statystyczny ZUS
Na 3 listopada był to najnowszy komunikat techniczny ZUS odnoszący się bezpośrednio do problemów z programem Płatnik. Biuletyn Informacji Publicznej
Procedura sprowadza się do kilku kroków:
- Przy propozycji automatycznego pobrania aktualizacji wybrać odmowę.
- Pobrać przygotowany przez ZUS pakiet aktualizacyjny metryki 334.
- Rozpakować archiwum na komputerze.
- W Płatniku wejść do sekcji administracyjnej i wybrać aktualizowanie komponentów z dysku.
- Wskazać odpowiedni plik metryki.
- Po zakończeniu operacji ponownie uruchomić program.
ZUS udostępnia również narzędzie P2StartFix2.exe przeznaczone do sytuacji, w których aktualizacja metryki kończy się błędem. Oficjalna strona pobierania Płatnika wskazuje ten plik wraz z instrukcją jego uruchomienia. Portal Statystyczny ZUS
Nie każdy komunikat po instalacji oznacza ten sam problem. Inaczej należy potraktować brak pobrania metryki, inaczej błąd połączenia z bazą, a jeszcze inaczej brak uprawnień do jej konwersji.
Biura rachunkowe zgłaszają problemy ze wspólnymi bazami
Najwięcej zamieszania aktualizacja powoduje tam, gdzie z Płatnika korzysta kilka osób. W niewielkiej firmie program może być uruchamiany tylko na jednym komputerze, natomiast w biurze rachunkowym wspólna baza jest często dostępna dla wielu stanowisk.
Po aktualizacji pojawiają się pytania o dotychczasowe hasła administratora, dostęp do klucza odzyskiwania oraz zachowanie komputerów, które łączą się z bazą znajdującą się na serwerze. Użytkownicy opisują również przypadki, w których konwersja na serwerze się powiodła, ale kolejne stanowisko nie odnajduje konfiguracji klucza.
„Jest tylko opcja odzyskania dostępu, ale wcześniej nie mieliśmy klucza odzyskiwania administratora” – opisują użytkownicy próbujący uruchomić wspólną bazę po aktualizacji.
Tego rodzaju zgłoszeń nie należy sprowadzać do jednego uniwersalnego błędu. W jednym biurze problemem może być brak uprawnień, w innym niedokończona aktualizacja metryki, a w jeszcze innym konfiguracja zabezpieczeń na kolejnych stanowiskach.
Co sprawdzić, zanim rozpocznie się naprawianie Płatnika
Przy problemach po wdrożeniu metryki 334 najbezpieczniej ustalić najpierw, na jakim etapie pojawił się błąd. Chaotyczne ponawianie aktualizacji na wszystkich komputerach może utrudnić diagnozę.
Przed kolejną próbą warto mieć przygotowane:
- aktualną kopię bazy danych;
- informację o lokalizacji bazy;
- hasło pozwalające uzyskać do niej dostęp;
- dostęp do konta administratora Płatnika;
- dokładną treść komunikatu o błędzie;
- informację, czy baza jest lokalna, czy znajduje się na serwerze;
- pewność, że inni użytkownicy nie pracują w tym czasie na konwertowanej bazie.
W przypadku instalacji wielostanowiskowej trzeba dodatkowo ustalić, które stanowisko zostało zaktualizowane jako pierwsze i czy wszystkie komputery korzystają z właściwej wersji programu.
Metryka 334 zmieniła więcej niż sam numer aktualizacji
Aktualizacja z 30 października nie ogranicza się do pobrania kolejnego pakietu danych. Wprowadzenie nowych mechanizmów zabezpieczających, konieczność konwersji bazy oraz zmiany dotyczące dostępu administratora sprawiają, że pierwsze uruchomienie wymaga większej uwagi niż przy typowej aktualizacji.
Jeżeli program nie pobiera metryki, ZUS zaleca ręczną aktualizację komponentów lub wykorzystanie udostępnionego narzędzia naprawczego. Jeśli natomiast problem pojawia się dopiero przy bazie danych, trzeba przede wszystkim sprawdzić konto administratora, kopię bezpieczeństwa i status konwersji. W firmach korzystających ze wspólnej bazy dodatkową zasadą pozostaje zatrzymanie pracy pozostałych stanowisk na czas zmiany jej struktury.
