Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił plan finansowy Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na 2027 rok, a zapisane w nim liczby bezpośrednio dotyczą milionów osób pobierających świadczenia. Przychody FUS mają sięgnąć 539 mld zł, natomiast koszty zaplanowano na 537,2 mld zł. Największą część wydatków ponownie pochłoną emerytury i renty, enguide.pl podaje, powołując się nа infor.pl.
- ZUS przeznaczy 471,3 mld zł na emerytury i renty
- Waloryzacja emerytur 2027. W planie pojawił się wskaźnik 103,96 proc.
- Renta wdowia 2027 wzrośnie od stycznia
- Nie tylko emerytury. FUS wyda 50,5 mld zł na pozostałe świadczenia
- Skąd FUS weźmie pieniądze na świadczenia
- Pensje mają wzrosnąć, a razem z nimi wpływy ze składek
- Kto najbardziej odczuje zmiany w 2027 roku
- 2027 rok przyniesie wyższe wypłaty i większe wydatki ZUS
Na ten cel przewidziano 471,3 mld zł. ZUS zakłada jednocześnie wzrost przeciętnej liczby emerytów i rencistów do ponad 8,7 mln oraz przeciętne miesięczne świadczenie na poziomie blisko 4530 zł. Duże znaczenie będzie miała również waloryzacja emerytur 2027, a od stycznia zmienią się zasady dotyczące wysokości drugiej części renty wdowiej.
Plan na 2027 rok pokazuje trzy równoległe zmiany. Świadczeniobiorców będzie więcej, przeciętne wypłaty mają wzrosnąć, a sam FUS wyda na emerytury i renty więcej niż rok wcześniej. Jednocześnie zdecydowana większość finansowania nadal ma pochodzić ze składek.
ZUS przeznaczy 471,3 mld zł na emerytury i renty
Najważniejsza liczba dla emerytów znajduje się po stronie wydatków. Spośród 537,2 mld zł wszystkich kosztów FUS aż 471,3 mld zł ma zostać przeznaczone na świadczenia emerytalno-rentowe. Oznacza to niespełna 88 proc. całego budżetu funduszu.
Według planu przeciętna miesięczna liczba osób otrzymujących emerytury i renty przekroczy 8,7 mln. To o około 113 tys. więcej niż w 2026 roku. Sam wzrost liczby świadczeniobiorców będzie jednym z czynników zwiększających wydatki.
„W 2027 roku na emerytury i renty przewidziano 471,3 mld zł. To niespełna 88 proc. wszystkich kosztów FUS” – podał Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Przeciętna miesięczna wysokość emerytury i renty ma natomiast wynieść blisko 4530 zł. ZUS zakłada wzrost o 6,2 proc. w porównaniu z rokiem wcześniejszym.
Nie oznacza to jednak, że każdy emeryt otrzyma dokładnie taką kwotę. Jest to wartość średnia obejmująca różne świadczenia oraz osoby z bardzo różnym stażem ubezpieczeniowym i podstawą naliczania emerytury.
Waloryzacja emerytur 2027. W planie pojawił się wskaźnik 103,96 proc.
Jedną z najczęściej wyszukiwanych informacji dotyczących przyszłorocznych świadczeń jest wysokość marcowej podwyżki. W aktualnym planie FUS przyjęto prognozowany wskaźnik waloryzacji na poziomie 103,96 proc., co odpowiada podwyżce o 3,96 proc.
To właśnie emerytury 2027 będą jednym z największych obciążeń funduszu. Na wzrost wydatków złożą się nie tylko podwyżki świadczeń, lecz także rosnąca liczba osób uprawnionych oraz zmiany dotyczące renty wdowiej.
Prognozowany wskaźnik nie powinien być jednak mylony z ostateczną wartością marcowej waloryzacji. Jej wysokość zależy od danych, które będą podstawą ustawowego wyliczenia. Plan FUS wykorzystuje wskaźnik przyjęty do prognozowania przyszłorocznych kosztów.
| Pozycja w planie FUS na 2027 r. | Prognozowana wartość |
|---|---|
| Przychody FUS | 539 mld zł |
| Koszty FUS | 537,2 mld zł |
| Emerytury i renty | 471,3 mld zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne | 428,8 mld zł |
| Dotacja z budżetu państwa | 91,7 mld zł |
| Wpłaty z OFE | 15,4 mld zł |
| Przeciętna emerytura i renta | ok. 4530 zł |
| Prognozowany wskaźnik waloryzacji | 103,96 proc. |
Dla seniora najważniejsza jest kwota przelewu, ale plan FUS pokazuje szerszy mechanizm. Każda podwyżka świadczeń działa jednocześnie na miliony wypłat. Przy ponad 8,7 mln emerytów i rencistów nawet niewielka zmiana procentowa oznacza miliardowe skutki dla funduszu.
Renta wdowia 2027 wzrośnie od stycznia
Jeszcze przed marcową waloryzacją część seniorów odczuje inną zmianę. Od 1 stycznia 2027 roku wzrośnie udział drugiego świadczenia wypłacanego w ramach renty wdowiej 2027.
Obecnie osoba uprawniona może otrzymywać 100 proc. jednego świadczenia oraz 15 proc. drugiego. Od początku 2027 roku drugi składnik wzrośnie do 25 proc.
Zmiana oznacza więc dodatkowe 10 punktów procentowych drugiego świadczenia. W przypadku osób już pobierających rentę wdowią podwyższenie udziału ma nastąpić bez konieczności ponownego składania wniosku.
Przykładowo mechanizm będzie wyglądał następująco:
- uprawniony zachowuje 100 proc. wybranego głównego świadczenia;
- do tej kwoty doliczane będzie 25 proc. drugiego świadczenia zamiast dotychczasowych 15 proc.;
- nadal obowiązuje ustawowy limit łącznej wysokości wypłacanych świadczeń;
- po przekroczeniu limitu kwota zostaje odpowiednio zmniejszona.
Zmiana jest istotna także dla samego budżetu FUS. ZUS wymienia nowe zasady wypłacania renty wdowiej jako jeden z powodów wzrostu przyszłorocznych kosztów.
„Od 1 stycznia 2027 r. zwiększymy wysokość drugiego świadczenia do 25 proc.” – informuje ZUS w komunikacie dotyczącym renty wdowiej.
Nie tylko emerytury. FUS wyda 50,5 mld zł na pozostałe świadczenia
Emerytury i renty dominują w budżecie, ale nie są jedyną pozycją finansowaną przez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Na pozostałe świadczenia zaplanowano łącznie 50,5 mld zł.
Znaczną część tej sumy pochłoną zasiłki chorobowe. Według planu mają odpowiadać za blisko połowę wydatków zaliczonych do tej grupy.
Fundusz finansuje także inne obszary:
- zasiłki związane z czasową niezdolnością do pracy;
- działania rehabilitacyjne i prewencję rentową;
- programy ograniczające ryzyko wypadków przy pracy;
- działalność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
- zasilenie Funduszu Rezerwy Demograficznej.
Na działalność samego ZUS zaplanowano 6,7 mld zł. Stanowi to około 1,25 proc. wszystkich kosztów FUS. Zakład wskazuje, że będzie to najniższy udział tego odpisu w wydatkach funduszu od kilkunastu lat.
Kolejna duża pozycja to niemal 5 mld zł przeznaczone na Fundusz Rezerwy Demograficznej. Na prewencję rentową, obejmującą między innymi rehabilitację leczniczą, zapisano 436 mln zł, natomiast na działania związane z prewencją wypadkową przewidziano 188 mln zł.
Skąd FUS weźmie pieniądze na świadczenia
Głównym źródłem finansowania pozostaną składki na ubezpieczenia społeczne odprowadzane przede wszystkim przez pracowników, pracodawców i osoby prowadzące działalność gospodarczą. W 2027 roku wpływy z tego tytułu mają wynieść 428,8 mld zł, czyli o 24,6 mld zł więcej niż rok wcześniej.
To jednak nie wystarczy na sfinansowanie wszystkich wydatków. Według planu składki pokryją 79,8 proc. kosztów FUS.
Brakującą część system otrzyma między innymi z budżetu państwa. Dotację zaplanowano na 91,7 mld zł. Kolejne 15,4 mld zł mają przynieść wpłaty z otwartych funduszy emerytalnych wynikające z mechanizmu nazywanego suwakiem bezpieczeństwa.
ZUS podkreśla, że dotacja budżetowa zabezpiecza środki potrzebne do terminowego finansowania świadczeń, gdy bieżące wpływy ze składek nie pokrywają wszystkich kosztów funduszu.
Warto przy tym odróżnić kwotę zaplanowanej dotacji od faktycznej sumy wykorzystanej w ciągu roku. Jeśli sytuacja finansowa funduszu okaże się lepsza od przewidywanej, nie cała zapisana rezerwa musi zostać uruchomiona.
Pensje mają wzrosnąć, a razem z nimi wpływy ze składek
Kondycja FUS jest mocno powiązana z sytuacją na rynku pracy. Im wyższe wynagrodzenia oraz większa liczba osób opłacających składki, tym wyższe przychody funduszu.
Założenia wykorzystane w planie na 2027 rok przewidują wzrost polskiej gospodarki o 3 proc. Inflację oszacowano na 2,8 proc., natomiast przeciętne wynagrodzenie ma zwiększyć się o 5,9 proc. Zatrudnienie powinno pozostać na poziomie zbliżonym do 2026 roku.
W takich warunkach przychody składkowe mają zwiększyć się o 6,1 proc. Jednocześnie wydatki na emerytury i renty mają wzrosnąć szybciej, bo o 7,6 proc.
To ważna różnica w planie finansowym. Wpływy ze składek nadal rosną, lecz koszty świadczeń zwiększają się jeszcze szybciej. Dlatego udział państwowej dotacji pozostaje istotnym elementem finansowania systemu.
Dane pokazują też, dlaczego informacje o średnim wynagrodzeniu mają znaczenie nie tylko dla pracujących. Wyższe pensje oznaczają większą podstawę naliczania składek, a przez to wyższe bieżące przychody systemu emerytalnego.
Kto najbardziej odczuje zmiany w 2027 roku
Plan FUS nie oznacza jednej identycznej podwyżki dla wszystkich. Skutki poszczególnych zmian będą zależały od rodzaju i wysokości pobieranego świadczenia.
Najbardziej widoczną zmianę już w styczniu odczują osoby korzystające z renty wdowiej. Udział drugiego świadczenia zwiększy się z 15 do 25 proc., więc podwyżka będzie wynikała bezpośrednio ze zmiany przepisów, a nie z marcowej waloryzacji.
W marcu szersza grupa świadczeniobiorców odczuje natomiast podwyżkę emerytur i rent wynikającą z waloryzacji. Przyjęte obecnie 103,96 proc. jest wskaźnikiem prognozowanym na potrzeby planu finansowego, a ostateczne kwoty będą zależały od finalnego wskaźnika.
Dla całego systemu równie ważne będzie zwiększenie liczby osób pobierających świadczenia. Przyrost o 113 tys. osób w skali roku oznacza dodatkowe comiesięczne wypłaty, które nakładają się na koszty waloryzacji i zmian w rencie wdowiej.
2027 rok przyniesie wyższe wypłaty i większe wydatki ZUS
Plan finansowy FUS pokazuje, że w 2027 roku system będzie obsługiwał ponad 8,7 mln emerytów i rencistów, a przeciętne miesięczne świadczenie ma zbliżyć się do 4530 zł. Na same emerytury i renty zapisano 471,3 mld zł, czyli prawie 88 proc. wszystkich wydatków funduszu.
Dla świadczeniobiorców najważniejsze będą dwie daty. Od 1 stycznia udział drugiego świadczenia w rencie wdowiej wzrośnie z 15 do 25 proc., natomiast w marcu emerytury i renty zostaną zwaloryzowane. Obecny plan FUS zakłada wskaźnik 103,96 proc., dlatego dopiero ostateczne dane potrzebne do ustawowego wyliczenia pokażą dokładne kwoty marcowych przelewów.
