Pytanie czytelnika: „Przyjechałem do Polski na skierowanie wspólnoty religijnej i pracuję bez zezwolenia na pracę. Czy po nowych przepisach będę musiał je zdobyć?” Krótka odpowiedź: to zależy od tego, kto Cię skierował i jaką pracę wykonujesz. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce, żeby zwolnienie z zezwolenia obejmowało tylko pracę związaną bezpośrednio z religią i tylko kościoły zarejestrowane od co najmniej 10 lat. Na razie to projekt, nie obowiązujące prawo.
Projekt rozporządzenia jest opublikowany w serwisie Rządowego Centrum Legislacji: Projekt rozporządzenia MRPiPS (nr 110 z wykazu prac ministra). Uzgodnienia międzyresortowe ruszyły 21 października 2026 r., a dokumenty trafiły też do konsultacji publicznych.
Najważniejsze
- Zwolnienie z zezwolenia na pracę ma dotyczyć tylko kościołów i związków wyznaniowych wpisanych do rejestru co najmniej 10 lat przed powierzeniem pracy.
- Skierowanie do „innego podmiotu” ma wystarczyć tylko przy kształceniu duchownych, wytwarzaniu przedmiotów kultu, działalności oświatowo-wychowawczej lub charytatywno-opiekuńczej.
- Kto zacznie pracę przed wejściem zmian w życie, ma móc ją kontynuować na dotychczasowych zasadach.
Co się dziś dzieje z „misjonarzami” w pracy?
Dziś obowiązuje rozporządzenie MRPiPS z 20 listopada 2025 r. (Dz.U. poz. 1620). Jego § 1 pkt 11 zwalnia z zezwolenia na pracę i z oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemców, którzy pracują w związku z funkcją religijną. Dotyczy to pracy w kościele lub związku wyznaniowym, w jego jednostkach albo w innym podmiocie na podstawie skierowania.
W uzasadnieniu projektu ministerstwo pisze, że Straż Graniczna w czasie kontroli wykrywa przypadki pracy „pod pozorem” działalności religijnej lub misyjnej. Według resortu takie osoby zatrudniały głównie organizacje działające krócej niż 10 lat. Media opisywały m.in. pracę na budowach, w zakładach produkcyjnych i przy sprzątaniu hoteli.
Co dokładnie zmienia projekt?
| Element | Teraz | Według projektu |
|---|---|---|
| Kto może kierować | Kościół lub związek wyznaniowy z uregulowanym statusem albo wpisany do rejestru | Jak wyżej, ale wpis do rejestru minimum 10 lat przed powierzeniem pracy |
| Praca w „innym podmiocie” | Wystarcza skierowanie | Tylko w 4 celach: kształcenie duchownych, przedmioty kultu, oświata i wychowanie, działalność charytatywno-opiekuńcza |
| Rodzaj pracy | Związana z funkcją religijną | Bezpośrednio związana z działalnością religijną |
| Osoby już pracujące | — | Mogą kontynuować pracę po wejściu zmian w życie |
| Wejście w życie | — | 30 dni od ogłoszenia rozporządzenia |
Ministerstwo podkreśla, że zmiana nie ma uderzać w kościoły działające w Polsce od wielu lat. Nowe organizacje będą musiały uzyskać dla cudzoziemca zwykłe zezwolenie na pracę. Wtedy urząd sprawdzi firmę lub organizację i warunki zatrudnienia.
Co to oznacza dla mnie, jeśli już pracuję?
Jeśli zaczniesz pracę przed wejściem rozporządzenia w życie, projekt pozwala ją dalej wykonywać na starych zasadach. Warto jednak mieć w porządku dokumenty: skierowanie, umowę i potwierdzenie, czym naprawdę się zajmujesz. Straż Graniczna sprawdza nie tylko papiery, ale też faktyczne miejsce i rodzaj pracy. Jak wygląda taka kontrola, opisaliśmy w tekście co sprawdza Straż Graniczna przy kontroli pracy cudzoziemców.
A jeśli dopiero planuję przyjazd?
Sprawdź, od kiedy Twój kościół lub związek wyznaniowy jest w rejestrze. Jeśli krócej niż 10 lat, po wejściu zmian pracodawca będzie potrzebował dla Ciebie zezwolenia na pracę lub innej podstawy prawnej. To samo dotyczy pracy, która nie mieści się w czterech wymienionych celach, nawet ze skierowaniem.
- Nie zakładaj, że samo skierowanie wystarczy do pracy na budowie, w fabryce czy w hotelu.
- Pilnuj terminów: rozporządzenie wejdzie w życie 30 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
- Treść projektu może się jeszcze zmienić po uzgodnieniach i konsultacjach.
Podobne uszczelnianie przepisów dotknęło niedawno pracy w ruchu bezwizowym — więcej w artykule praca w ruchu bezwizowym zakazana dla obywateli Gruzji, Kolumbii i Wenezueli.
Gdzie zapytać o swoją sytuację?
Każdy przypadek wygląda inaczej. O legalność pracy zapytaj powiatowy urząd pracy, urząd wojewódzki albo infolinię Zielona Linia. Przy wątpliwościach warto skonsultować się z prawnikiem od prawa migracyjnego. Ten tekst opisuje projekt i nie zastępuje porady prawnej.
Fot.: budynek Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przy ul. Nowogrodzkiej w Warszawie. Wistula, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
