W Polsce szybko ubywa osób z Ukrainy, które mają ochronę czasową. Według Eurostatu pod koniec sierpnia 2026 r. było ich 939 395, czyli o 13 665 mniej niż miesiąc wcześniej. To największy spadek w całej Unii. Dla tych, którzy zostają, ważne są dwie daty: ochrona czasowa w UE trwa do 4 marca 2028 r., a od 4 maja 2026 r. można przejść na trzyletnią kartę pobytu CUKR.
Dane opublikował 12 października urząd statystyczny UE w komunikacie Eurostat: Temporary protection for 4.43 million in August 2026. Zasady karty CUKR opisuje Urząd do Spraw Cudzoziemców oraz Wydział Spraw Cudzoziemców Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Najważniejsze
- Polska ma 21,2% wszystkich osób z ochroną czasową w UE, ale tylko u nas ich liczba spadła tak mocno w ciągu miesiąca (−1,4%).
- Rada UE przedłużyła ochronę czasową do 4 marca 2028 r. Nowy warunek dotyczący służby wojskowej obejmuje tylko nowych wnioskodawców.
- Kartę CUKR składa się tylko przez internet, w portalu MOS. Opłaty to 340 zł i 100 zł.
Co dokładnie pokazują dane Eurostatu?
Pod koniec sierpnia 2026 r. ochronę czasową w UE miało 4,43 mln osób, które uciekły z Ukrainy. To o 3 290 więcej niż w lipcu. Liczba wzrosła w 24 z 27 krajów UE. Spadła tylko w trzech.
| Kraj | Osoby z ochroną (31.08.2026) | Zmiana w porównaniu z lipcem |
|---|---|---|
| Niemcy | 1 294 555 | +4 330 (+0,3%) |
| Polska | 939 395 | −13 665 (−1,4%) |
| Czechy | 398 360 | +3 135 (+0,8%) |
| Finlandia | b.d. | −6 260 (−8,6%) |
| Francja | b.d. | −2 125 (−4,3%) |
Eurostat nie podaje przyczyn spadku. Statystyka liczy tylko osoby z aktywną ochroną czasową. Ktoś, kto wyjechał z Polski, ale też ktoś, kto zmienił status na inny dokument pobytowy, może zniknąć z tej liczby. Dlatego spadek nie oznacza automatycznie, że tyle osób wyjechało.
Powiązane wiadomości
Do kiedy trwa ochrona czasowa?
Unia przedłużyła ochronę czasową dla osób z Ukrainy o kolejny rok, do 4 marca 2028 r. Informację o decyzji Rady UE podał m.in. rząd Ukrainy. Jest jedna nowość. Nowi wnioskodawcy mają dostawać ochronę tylko wtedy, gdy wypełniają obowiązki wojskowe wobec Ukrainy. Według ukraińskiego rządu ten warunek nie dotyczy osób, które już mają ochronę w kraju UE.
Uwaga: decyzja UE dotyczy samej ochrony czasowej (w Polsce to status UKR w rejestrze PESEL). Inne dokumenty, np. wizy czy karty pobytu przedłużone wcześniej specustawą, mają własne terminy w polskich przepisach. Jeśli nie wiesz, jaki termin dotyczy Ciebie, sprawdź komunikaty UdSC albo zapytaj w urzędzie wojewódzkim.
Czym jest karta pobytu CUKR?
To karta, która potwierdza zezwolenie na pobyt czasowy na 3 lata. Dostają ją osoby ze statusem UKR, które chcą przejść z ochrony czasowej na zwykłe zezwolenie. Wnioski przyjmowane są od 4 maja 2026 r.
Wniosek możesz złożyć, jeśli spełniasz wszystkie warunki:
- jesteś obywatelem Ukrainy lub członkiem jego rodziny (np. małżonkiem),
- Twój pobyt w Polsce jest legalny dzięki ochronie czasowej,
- miałeś status UKR 4 czerwca 2025 r. i masz go w dniu złożenia wniosku,
- masz status UKR bez przerwy od co najmniej 365 dni.
Wniosek za dziecko składa rodzic lub opiekun prawny. Jak działa konto dziecka w systemie, opisaliśmy w tekście o wniosku o pobyt dla dziecka w MOS.
Jak złożyć wniosek o kartę CUKR krok po kroku?
- Sprawdź dane w PESEL. Muszą być aktualne: ważny paszport, odciski palców i wzór podpisu. Bez tego system nie przyjmie wniosku i odeśle Cię do urzędu gminy.
- Załóż nowe konto w portalu MOS (nawet jeśli masz już stare) i zaloguj się przez login.gov.pl.
- Wypełnij formularz i dodaj aktualne zdjęcie.
- Zapłać 340 zł opłaty skarbowej i 100 zł za wydanie karty. Dołącz potwierdzenia.
- Podpisz wniosek profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym lub osobistym. Dostaniesz UPO, czyli urzędowe potwierdzenie odbioru.
- Do urzędu wojewódzkiego idziesz tylko po odbiór gotowej karty.
Praktyczna uwaga na ten weekend: według portalu gov.pl w nocy z 17 na 18 października, w godz. 20:00–07:00, profil zaufany, węzeł krajowy i usługi podpisu mogą być czasowo niedostępne. Jeśli planujesz podpisać wniosek w MOS, zrób to wcześniej albo po tej przerwie.
Co tracisz, a co zyskujesz po zmianie statusu?
| Status UKR (ochrona czasowa) | Karta CUKR | |
|---|---|---|
| Ważność | do 4 marca 2028 r. (decyzja UE) | 3 lata od wydania zezwolenia |
| Świadczenia | wynikające ze statusu UKR | tracisz świadczenia ze statusu UKR; możesz mieć prawo do innych, np. 800+, jeśli spełnisz warunki |
| Zmiana adresu | zgodnie z zasadami dla PESEL UKR | informujesz wojewodę w ciągu 15 dni roboczych |
| Wyjazd z Polski | zgodnie z zasadami ochrony czasowej | wyjazd na ponad 6 miesięcy oznacza utratę zezwolenia |
Ważne: kartę trzeba odebrać w ciągu 60 dni od informacji z urzędu. Jeśli tego nie zrobisz, nie dostaniesz zezwolenia, a karta zostanie unieważniona. Kolejne zezwolenie po wygaśnięciu karty CUKR dostaniesz już na zasadach ogólnych.
Przy zmianie statusu warto też sprawdzić sprawy zdrowotne. Wcześniej pisaliśmy o tym, dlaczego NFZ żąda opłat dodatkowych od części Ukraińców.
Co zrobić teraz?
- Jeśli zostajesz w Polsce na dłużej, porównaj oba statusy i sprawdź, czy spełniasz warunki karty CUKR.
- Zaktualizuj dane w PESEL, zanim złożysz wniosek.
- W sprawach indywidualnych (świadczenia, praca, rodzina) pytaj w urzędzie wojewódzkim, na infolinii UdSC lub u prawnika. Ten tekst nie zastępuje porady prawnej.
Fot.: punkt recepcyjny dla uchodźców z Ukrainy w Polsce. Komisja Europejska, CC BY 4.0, Wikimedia Commons.
