Zmiany w szkołach od 1 września 2026 obejmą przede wszystkim zasady dotyczące prac domowych, ocen zachowania oraz kształcenia części uczniów techników i branżowych szkół I stopnia. Minister edukacji Barbara Nowacka podpisała 20 sierpnia nowelizację rozporządzenia dotyczącego oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w szkołach publicznych, enguide.pl podaje, powołując się nа wiadomosci.wp.pl.
- Prace domowe w klasach IV-VIII. Co zmienia się od września?
- Nauczyciel ma sprawdzić dobrowolnie wykonaną pracę
- Dobrowolna praca domowa może pomóc podnieść roczną ocenę
- Ocena zachowania po nowemu. Więcej konkretnych kryteriów
- Co zmieni się 1 września 2026, a co dopiero rok później?
- Technikum i szkoła branżowa. Nowe zasady dotyczące prawa jazdy
- Egzaminy klasyfikacyjne i poprawkowe zmienią się od 2027 roku
- Co nowe zasady oznaczają dla rodziców?
- Nowy rok szkolny 2026/2027 przyniesie więcej zmian
- Najważniejsze zmiany od 1 września
Nie wszystkie regulacje zaczną jednak działać w tym samym terminie. Większość nowych rozwiązań wejdzie w życie wraz z początkiem roku szkolnego 2026/2027, natomiast przepisy dotyczące egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych i sprawdzianów wiadomości zaczną obowiązywać 1 września 2027 roku.
Prace domowe w klasach IV-VIII. Co zmienia się od września?
Najwięcej zainteresowania wśród rodziców i uczniów budzą prace domowe w szkole podstawowej. Trzeba przy tym pamiętać, że zasada nieobowiązkowych prac pisemnych w klasach IV-VIII nie pojawia się dopiero w 2026 roku. Funkcjonuje już od zmian wprowadzonych w 2024 roku.
Nowelizacja obowiązująca od września 2026 roku doprecyzowuje jednak sposób korzystania z takich zadań. Pisemna praca wykonywana przez ucznia poza lekcjami ma służyć utrwalaniu, rozwijaniu albo praktycznemu zastosowaniu treści, które wcześniej zostały omówione podczas zajęć.
Uczeń nadal nie ma obowiązku wykonania takiego zadania, a samo niewykonanie dobrowolnej pracy nie może stać się podstawą do obniżenia oceny z danego przedmiotu.
Zmienia się natomiast podejście do prac praktyczno-technicznych. W klasach IV-VIII zniesiono możliwość zadawania tego rodzaju zadań do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych.
Praca domowa nie wraca więc w dawnej formule obowiązkowego zadania ocenianego stopniem. Nowe przepisy porządkują jej funkcję i sposób wykorzystania. Uczeń może ją wykonać, ale nie powinien być karany za rezygnację.
Nauczyciel ma sprawdzić dobrowolnie wykonaną pracę
Nieobowiązkowy charakter zadania nie oznacza, że wykonana praca może pozostać bez reakcji nauczyciela. Jeżeli uczeń zdecyduje się ją przygotować, nauczyciel powinien ją sprawdzić i przekazać informację zwrotną.
Ma ona pomóc uczniowi ustalić, które elementy materiału zostały już opanowane, a które wymagają dalszej pracy. Jest to inne podejście niż tradycyjne wystawienie stopnia za każdą pracę domową.
Najważniejsze zasady dla klas IV-VIII można przedstawić następująco:
- pisemne prace domowe pozostają nieobowiązkowe,
- brak wykonania dobrowolnej pracy nie może skutkować niższą oceną,
- zadanie powinno odnosić się do treści wcześniej realizowanych na zajęciach,
- wykonana praca musi zostać sprawdzona,
- uczeń powinien otrzymać informację zwrotną,
- praktyczno-techniczne prace domowe wykonywane w czasie wolnym nie będą zadawane w klasach IV-VIII.
Dla rodzin istotne będzie więc nie tylko to, ile zadań otrzyma uczeń, ale również sposób ich wykorzystania przez konkretną szkołę.
Nowe regulacje mają przesunąć ciężar z samego faktu wykonania zadania na utrwalenie materiału oraz informację o postępach ucznia.
Dobrowolna praca domowa może pomóc podnieść roczną ocenę
Nowelizacja wprowadza jeszcze jeden istotny mechanizm. Szkoła może dopuścić uwzględnianie systematycznego wykonywania dobrowolnych prac domowych przy podwyższaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej.
Nie oznacza to automatycznej zasady obowiązującej we wszystkich placówkach.
Aby takie rozwiązanie mogło działać, musi zostać zapisane w szczegółowych zasadach oceniania wewnątrzszkolnego określonych w statucie szkoły. Dopiero wtedy wykonywanie nieobowiązkowych prac może mieć znaczenie w procedurze podnoszenia oceny rocznej.
Oceny w szkole od września 2026 mogą więc w tym zakresie zależeć także od regulacji przyjętych przez konkretną placówkę. Dwie szkoły mogą stosować nieco odmienne rozwiązania, o ile mieszczą się one w ramach wyznaczonych przepisami.
Dla rodziców oznacza to potrzebę sprawdzenia aktualnego statutu szkoły. To właśnie tam powinny znaleźć się szczegóły dotyczące sposobu wykorzystania dobrowolnych prac przy ustalaniu ocen.
Ocena zachowania po nowemu. Więcej konkretnych kryteriów
Zmiany obejmują również śródroczną i roczną ocenę zachowania ucznia. Przepisy dokładniej wskazują obszary, które wychowawca powinien brać pod uwagę.
Nie chodzi wyłącznie o przestrzeganie szkolnych zasad czy liczbę spóźnień. Oceniane mają być także sposób funkcjonowania ucznia w grupie, odpowiedzialność oraz stosunek do innych osób.
Wśród elementów branych pod uwagę znalazły się między innymi:
- wywiązywanie się z obowiązków ucznia,
- przestrzeganie zasad współżycia społecznego,
- kultura języka,
- dbanie o bezpieczeństwo i zdrowie,
- szacunek wobec nauczycieli, uczniów i innych pracowników szkoły,
- współpraca i budowanie dobrych relacji,
- zaangażowanie w życie klasy, szkoły i społeczności lokalnej,
- odpowiedzialność za własny rozwój,
- szacunek dla własnego narodu i ojczyzny oraz kultur i tradycji innych narodów.
Katalog pokazuje, że ocena zachowania ma uwzględniać nie tylko pojedyncze incydenty, lecz szerszą postawę ucznia.
Z perspektywy praktyki szkolnej szczególnie istotne będzie jasne opisanie kryteriów w dokumentach placówki. Uczeń powinien wiedzieć wcześniej, jakie zachowania są brane pod uwagę przy klasyfikacji.
Co zmieni się 1 września 2026, a co dopiero rok później?
Duża liczba zmian może powodować zamieszanie, szczególnie że część podpisanego rozporządzenia ma odroczony termin wejścia w życie.
| Zmiana | Termin wejścia w życie |
|---|---|
| Doprecyzowanie zasad pisemnych prac domowych w klasach IV-VIII | 1 września 2026 |
| Brak praktyczno-technicznych prac domowych w klasach IV-VIII | 1 września 2026 |
| Obowiązek informacji zwrotnej po wykonaniu pracy | 1 września 2026 |
| Możliwość wykorzystania prac przy podwyższaniu oceny rocznej | 1 września 2026 |
| Zmienione kryteria oceny zachowania | 1 września 2026 |
| Zwolnienie części uczniów z zajęć przygotowujących do prawa jazdy | 1 września 2026 |
| Nowe zasady egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych | 1 września 2027 |
Największa różnica dotyczy właśnie egzaminów. Uczniowie rozpoczynający rok szkolny 2026/2027 nie będą jeszcze objęci wszystkimi nowymi rozwiązaniami dotyczącymi ich organizacji.
Daty mają tutaj zasadnicze znaczenie. Większość zmian zaczyna działać już we wrześniu 2026 roku. Regulacje egzaminacyjne zostały przesunięte na kolejny rok szkolny.
Technikum i szkoła branżowa. Nowe zasady dotyczące prawa jazdy
Zmiana obejmuje także część uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe. Chodzi o technika i branżowe szkoły I stopnia, w których podstawa programowa danego zawodu przewiduje przygotowanie do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii.
Uczeń, który ukończył właściwe szkolenie poza szkołą, będzie mógł zostać zwolniony z organizowanych przez placówkę zajęć przygotowujących do uzyskania uprawnień.
Warunkiem jest przedstawienie odpowiedniego zaświadczenia.
W praktyce rozwiązanie ma zapobiegać sytuacji, w której uczeń musiałby ponownie uczestniczyć w szkoleniu obejmującym materiał już zrealizowany na przykład w ośrodku szkolenia kierowców.
Nowe przepisy szkolne 2026 mogą mieć tutaj konkretny wymiar organizacyjny. Uczniowie posiadający odpowiednie potwierdzenie nie będą musieli dublować części zajęć tylko dlatego, że są one wpisane w szkolny program przygotowania zawodowego.
Egzaminy klasyfikacyjne i poprawkowe zmienią się od 2027 roku
Kolejna część reformy została odsunięta o rok. Od 1 września 2027 roku zaczną obowiązywać bardziej szczegółowe zasady przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych, egzaminów poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności.
Standardowo mają być organizowane stacjonarnie w szkole, do której uczeń został przyjęty, oraz w bezpośredniej obecności komisji. Sala powinna zapewniać warunki umożliwiające samodzielne wykonywanie zadań.
Podczas egzaminu nie będzie można korzystać z telefonów, smartwatchy ani innych urządzeń telekomunikacyjnych. Przewidziano jednak wyjątek dla sprzętu wyposażonego w aplikację służącą do monitorowania stanu zdrowia ucznia.
Minimalny czas jednego egzaminu będzie zależeć od etapu edukacyjnego:
- 30 minut w klasach I-III szkoły podstawowej,
- 45 minut w klasach IV-VIII,
- 60 minut w szkołach ponadpodstawowych.
Uczeń będzie mógł jednego dnia zdawać egzaminy z maksymalnie trzech przedmiotów.
W szczególnych sytuacjach związanych ze zdrowiem lub niepełnosprawnością przepisy pozwolą na przeprowadzenie egzaminu w innym miejscu. Może to być między innymi dom ucznia lub szpital, ale wymagane będzie spełnienie określonych warunków i zgoda dyrektora.
Co nowe zasady oznaczają dla rodziców?
Dla rodziców uczniów szkół podstawowych szczególnie istotne będzie sprawdzenie zasad oceniania obowiązujących w danej placówce. Państwowe przepisy wyznaczają ramy, jednak statut szkoły może określać między innymi sposób wykorzystania dobrowolnych prac domowych przy ubieganiu się o wyższą ocenę roczną.
Nie zmienia się natomiast podstawowa zasada, zgodnie z którą brak wykonania nieobowiązkowej pracy domowej w klasach IV-VIII nie może zostać ukarany niższą oceną.
Trzeba również rozróżnić pracę domową od zwykłego przygotowania do lekcji. Uczeń nadal może mieć obowiązek nauczenia się określonego materiału, przeczytania lektury, powtórzenia słówek, przygotowania się do sprawdzianu czy utrwalenia wiadomości poznanych podczas zajęć.
Brak obowiązkowych pisemnych zadań nie oznacza więc braku nauki poza szkołą.
Z punktu widzenia rodzica najważniejsze jest rozróżnienie między dobrowolnym zadaniem pisemnym a przygotowaniem do zajęć. Nowe przepisy nie zwalniają ucznia z systematycznej nauki.
Nowy rok szkolny 2026/2027 przyniesie więcej zmian
Nowelizacja zasad oceniania to tylko część zmian przygotowanych dla szkół. Od 1 września 2026 roku rozpoczyna się również wdrażanie nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego w klasach I i IV szkoły podstawowej. Nowa podstawa wychowania przedszkolnego zacznie natomiast obowiązywać wszystkie dzieci objęte tym etapem edukacji.
Zmiany będą wprowadzane stopniowo w kolejnych rocznikach.
Rok szkolny 2026/2027 nie będzie więc jedynie korektą pojedynczego przepisu dotyczącego zadań domowych. Dla części uczniów rozpocznie również przechodzenie na nowe wymagania programowe, podczas gdy nauczyciele i dyrektorzy będą musieli dostosować szkolne dokumenty do zmienionych zasad oceniania.
Najbardziej bezpośrednio rodziny odczują jednak przepisy dotyczące prac domowych i zachowania, ponieważ dotyczą one codziennego funkcjonowania ucznia.
Najważniejsze zmiany od 1 września
Rok szkolny 2026/2027 rozpocznie się z doprecyzowanymi zasadami prac domowych w klasach IV-VIII, nowymi kryteriami ocen zachowania i zmianami dla części uczniów kształcących się zawodowo. Dobrowolna pisemna praca wykonana przez ucznia ma zostać sprawdzona i opatrzona informacją zwrotną, a szkoła może w swoim statucie przewidzieć jej znaczenie przy podwyższaniu rocznej oceny.
Nie wszystkie zapowiadane regulacje ruszą jednocześnie. Nowe reguły dotyczące egzaminów poprawkowych, klasyfikacyjnych i sprawdzianów zaczną obowiązywać dopiero 1 września 2027 roku. Dla uczniów i rodziców przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego najważniejsze będzie więc zapoznanie się nie tylko z przepisami ogólnymi, lecz także z aktualnym statutem własnej szkoły.
