Alerty IMGW objęły w niedzielę jedenaście województw, a prognozy wskazują na dynamiczną i miejscami niebezpieczną pogodę. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej ostrzega przed burzami, którym mogą towarzyszyć intensywne opady deszczu, porywy wiatru oraz lokalny grad. Najtrudniejsza sytuacja spodziewana jest w części centralnej, północnej i południowej Polski. Dodatkowo w kilku regionach obowiązują ostrzeżenia hydrologiczne, ponieważ po silnych opadach możliwe są nagłe wzrosty poziomu wód, enguide.pl podaje, powołując się na pap.pl.
IMGW wydało ostrzeżenia pierwszego stopnia między innymi dla województwa pomorskiego, kujawsko-pomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Alerty obejmują także części województw zachodniopomorskiego, wielkopolskiego, łódzkiego, mazowieckiego, podlaskiego i dolnośląskiego. Na południu kraju ostrzeżenia dotyczą południowych rejonów Małopolski i Śląska. W wielu miejscach burze mogą pojawić się nagle, dlatego mieszkańcy powinni śledzić aktualne komunikaty i nie lekceważyć zmian pogody.
Gdzie obowiązują ostrzeżenia przed burzami
Według komunikatu IMGW, burze mogą przynieść opady deszczu od 20 do 30 mm. Miejscami wiatr może osiągać prędkość do 75 km/h, co już wystarczy, aby łamać drobniejsze gałęzie, przewracać lekkie przedmioty i utrudniać jazdę samochodem. Lokalnie możliwy jest także grad, który stanowi zagrożenie nie tylko dla upraw, lecz także dla samochodów i elementów infrastruktury. Najniższy, pierwszy stopień ostrzeżenia nie oznacza braku ryzyka, ale informuje o warunkach sprzyjających niebezpiecznym zjawiskom pogodowym.
Alerty dla centralnej i południowej Polski mają obowiązywać do godziny 20.00 w niedzielę. Dla południowych części województwa małopolskiego i śląskiego ostrzeżenia przewidziano od godziny 13.00 do 20.00. W części Dolnego Śląska alert ma krótszy zakres czasowy i obowiązuje do godziny 14.30. Takie różnice wynikają z przemieszczania się stref burzowych i lokalnych warunków atmosferycznych.
Eksperci pogodowi podkreślają, że przy burzach najgroźniejsza bywa nie tylko sama intensywność zjawiska, ale jego nagłość.
„Przy ostrzeżeniach pierwszego stopnia wiele osób niesłusznie zakłada, że ryzyko jest niewielkie. Tymczasem lokalna burza z silnym wiatrem i gradem może w ciągu kilkunastu minut spowodować realne szkody” — komentuje synoptyk zajmujący się analizą gwałtownych zjawisk atmosferycznych.
Ostrzeżenia hydrologiczne i ryzyko podtopień
Oprócz alertów burzowych IMGW wydało także ostrzeżenia hydrologiczne pierwszego stopnia. Dotyczą one województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego, a także części województw zachodniopomorskiego, wielkopolskiego, łódzkiego, mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego. Największe ryzyko pojawi się tam, gdzie silne opady burzowe wystąpią na mniejszych rzekach oraz w zlewniach miejskich. W praktyce oznacza to możliwość szybkiego przyboru wody, zalania ulic, piwnic, garaży podziemnych czy niżej położonych posesji.
Takie zjawiska często są bardzo lokalne. W jednej miejscowości może spaść tylko krótki deszcz, a kilka kilometrów dalej pojawi się ulewa i podtopienia. Dlatego ostrzeżenia hydrologiczne należy traktować poważnie, nawet jeśli za oknem przez dłuższy czas pogoda wygląda spokojnie.
Hydrologiczne ostrzeżenie pierwszego stopnia oznacza, że poziomy wód pozostają poniżej stanów ostrzegawczych, ale miejscami mogą zostać krótko osiągnięte lub przekroczone. To szczególnie ważne w miastach, gdzie kanalizacja deszczowa może nie nadążyć z odbiorem dużej ilości wody w krótkim czasie. IMGW wskazuje, że ostrzeżenia hydrologiczne również obowiązują do godziny 20.00 w niedzielę.
Co oznacza pierwszy stopień alertu IMGW
Ostrzeżenie meteorologiczne pierwszego stopnia jest najniższym poziomem w trzystopniowej skali IMGW. Nie należy go jednak traktować jako formalności, ponieważ dotyczy zjawisk, które mogą powodować straty materialne i stanowić zagrożenie dla zdrowia oraz życia. W przypadku burz problemem jest ich punktowy charakter. Prognoza może obejmować większy obszar, ale najgwałtowniejsze zjawiska wystąpią tylko lokalnie.
Najważniejsze zagrożenia podczas niedzielnych burz to:
- intensywne opady deszczu, które mogą prowadzić do lokalnych zalań;
- silny wiatr z porywami do 75 km/h;
- grad, niebezpieczny dla aut, szklarni, upraw i lekkich konstrukcji;
- szybkie pogorszenie widoczności na drogach;
- gwałtowne wzrosty poziomu wód w małych ciekach i na terenach zurbanizowanych.
Dla kierowców oznacza to konieczność zachowania większej ostrożności, zwłaszcza na drogach ekspresowych, mostach, otwartych odcinkach i w pobliżu lasów. Silne podmuchy mogą nagle zmienić tor jazdy pojazdu, a intensywna ulewa znacząco wydłuża drogę hamowania. Warto też unikać parkowania pod drzewami, przy banerach reklamowych i w pobliżu luźnych elementów konstrukcyjnych. Nawet krótkotrwała burza może spowodować szkody, jeżeli wiatr trafi w osłabione konary lub niezabezpieczone przedmioty.
Które regiony muszą zachować szczególną ostrożność
Sytuacja pogodowa obejmuje szeroki pas kraju, dlatego mieszkańcy wielu województw powinni monitorować komunikaty. Najwięcej uwagi należy zwrócić na regiony północne i centralne, gdzie oprócz burz obowiązują również ostrzeżenia hydrologiczne. Na południu Polski ryzyko dotyczy głównie miejscowości położonych w południowych częściach województw śląskiego i małopolskiego. W tych rejonach burze mogą rozwijać się dynamicznie, zwłaszcza w godzinach popołudniowych.
| Rodzaj zagrożenia | Regiony objęte alertami | Możliwe skutki |
|---|---|---|
| Burze | m.in. Pomorze, Kujawy, Warmia i Mazury, część Mazowsza, Wielkopolski, Łódzkiego, Podlasia, Dolnego Śląska, Małopolski i Śląska | ulewy, grad, silny wiatr, utrudnienia w ruchu |
| Ostrzeżenia hydrologiczne | m.in. Pomorskie, Kujawsko-Pomorskie oraz części kilku województw w centrum i na północy | szybkie wzrosty poziomu wód, lokalne podtopienia |
| Porywy wiatru | obszary burzowe | uszkodzenia gałęzi, zagrożenie dla lekkich konstrukcji |
| Intensywny deszcz | miejsca przechodzenia komórek burzowych | zalane ulice, piwnice i garaże |
Mieszkańcy terenów narażonych na podtopienia powinni sprawdzić odpływy, zabezpieczyć rzeczy znajdujące się w piwnicach i unikać pozostawiania samochodów w najniżej położonych punktach miasta. W przypadku podróży warto zaplanować trasę z zapasem czasu. Burze mogą powodować utrudnienia nie tylko na drogach, lecz także w komunikacji kolejowej, zwłaszcza jeśli dojdzie do powalenia gałęzi lub lokalnych awarii energetycznych.
Jak przygotować się na burzę i silny wiatr
Przed nadejściem burzy warto zabezpieczyć balkon, taras i ogród. Donice, krzesła, parasole, lekkie meble oraz narzędzia mogą zostać porwane przez wiatr i stanowić zagrożenie dla ludzi lub zaparkowanych aut. W domu dobrze jest zamknąć okna, odłączyć od zasilania wrażliwą elektronikę i przygotować latarkę na wypadek krótkotrwałej przerwy w dostawie prądu. Osoby przebywające poza domem powinny unikać otwartych przestrzeni, samotnych drzew, metalowych konstrukcji i zbiorników wodnych.
„Najrozsądniejsza reakcja na zbliżającą się burzę to ograniczenie niepotrzebnych wyjść i szybkie zabezpieczenie przedmiotów, które może porwać wiatr. Wiele szkód powstaje nie przez sam deszcz, lecz przez rzeczy pozostawione bez zabezpieczenia” — wskazuje ekspert ds. bezpieczeństwa kryzysowego.
W przypadku osób starszych, dzieci i osób z ograniczoną mobilnością warto wcześniej upewnić się, że mają dostęp do informacji o pogodzie i nie planują wyjścia w czasie największego ryzyka. Szczególnie niebezpieczne mogą być nagłe opady gradu, ponieważ pojawiają się szybko i często bez długiego ostrzeżenia. Jeżeli burza zastanie kogoś w samochodzie, bezpieczniej jest zatrzymać się w miejscu oddalonym od drzew i przeczekać najbardziej intensywną fazę zjawiska.
Pogoda może zmieniać się bardzo szybko
Niedzielne ostrzeżenia pogodowe pokazują, że początek czerwca może przynieść w Polsce bardzo zmienną aurę. W wielu miejscach dzień może rozpocząć się spokojnie, ale po południu sytuacja może ulec gwałtownemu pogorszeniu. To typowe dla burz konwekcyjnych, które rozwijają się punktowo i potrafią przynieść intensywny deszcz na niewielkim obszarze. Dlatego nawet najniższy stopień alertu powinien być sygnałem do większej ostrożności.
Najważniejsze jest śledzenie bieżących komunikatów i reagowanie na lokalne warunki. Jeśli niebo szybko ciemnieje, wiatr nagle się wzmaga, a temperatura spada, burza może być już bardzo blisko. W takiej sytuacji lepiej zrezygnować ze spaceru, prac w ogrodzie czy jazdy rowerem. Do wieczora mieszkańcy objętych alertami regionów powinni liczyć się z przelotnymi, ale miejscami gwałtownymi zjawiskami, które mogą utrudnić codzienne plany i spowodować lokalne szkody.
