Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił 26 października 2026 roku nowe wyliczenia dotyczące finansowania emerytur, rent i pozostałych świadczeń w 2027 roku. Dokument pokazuje, jak duże pieniądze zostaną przeznaczone na wypłaty dla milionów Polaków oraz jakie zmiany mogą odczuć osoby pobierające świadczenia. Największe zainteresowanie budzą trzy liczby: 471,3 mld zł zaplanowanych na emerytury i renty, przeciętne świadczenie wynoszące blisko 4530 zł oraz prognozowany wskaźnik waloryzacji na poziomie 103,96 proc, enguide.pl podaje, powołując się nа forsal.pl.
- Ponad 471 miliardów złotych na emerytury i renty w 2027 roku
- Średnia emerytura w 2027 roku. ZUS wskazuje kwotę blisko 4530 zł
- Waloryzacja emerytur 2027. Ile mogą wzrosnąć miesięczne wypłaty?
- Renta wdowia od stycznia 2027 roku. Kto otrzyma większe pieniądze?
- Nie tylko emerytury. ZUS planuje miliardy na pozostałe świadczenia
- Skąd ZUS weźmie pieniądze na emerytury w 2027 roku?
- Inflacja, wynagrodzenia i zatrudnienie. Od czego zależą prognozy ZUS?
- Co nowy plan ZUS oznacza dla seniorów w 2027 roku?
Nie chodzi wyłącznie o coroczne podnoszenie emerytur. W 2027 roku wzrośnie również liczba osób korzystających z systemu ubezpieczeń społecznych, a od stycznia zmienią się zasady obliczania renty wdowiej. Dla części seniorów właśnie ta ostatnia zmiana może oznaczać najbardziej odczuwalną poprawę domowego budżetu.
ZUS przewiduje większe wydatki, rosnącą liczbę świadczeniobiorców i wyższą przeciętną kwotę wypłaty. Poszczególne podwyżki będą jednak zależeć od rodzaju oraz dotychczasowej wysokości świadczenia. Nie każda osoba otrzyma więc kwotę odpowiadającą średniej przedstawionej w planie.
Ponad 471 miliardów złotych na emerytury i renty w 2027 roku
Przedstawiony przez ZUS plan finansowy FUS na 2027 rok przewiduje przychody w wysokości 539 mld zł. Całkowite koszty Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mają natomiast wynieść 537,2 mld zł. Największą pozycją pozostaną świadczenia emerytalno-rentowe, na które zarezerwowano 471,3 mld zł.
To niemal 88 proc. wszystkich kosztów funduszu. Pozostałe pieniądze mają zostać wykorzystane między innymi na zasiłki chorobowe, rehabilitację, działania prewencyjne oraz finansowanie działalności instytucji obsługującej ubezpieczonych.
ZUS wskazał, że w przyszłym roku zwiększy się również liczba emerytów i rencistów.
„Przeciętna miesięczna liczba emerytów i rencistów przekroczy 8,7 mln osób. Będzie o 113 tys. wyższa niż w 2026 r.”, poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych w komunikacie dotyczącym planu FUS.
Oznacza to dalszy wzrost liczby osób otrzymujących regularne wypłaty z funduszu. Jednocześnie wpływy ze składek muszą finansować coraz większe zobowiązania, ponieważ podwyżki świadczeń obejmują nie tylko nowych emerytów, ale także miliony osób, którym ZUS już wypłaca pieniądze.
Wydatki na emerytury i renty mają wzrosnąć o 7,6 proc. w porównaniu z 2026 rokiem. To tempo wyższe od prognozowanego wzrostu wpływów ze składek ubezpieczeniowych.
Średnia emerytura w 2027 roku. ZUS wskazuje kwotę blisko 4530 zł
Jedna z najważniejszych informacji dla seniorów dotyczy wysokości przyszłych świadczeń. Według prognozy ZUS przeciętna miesięczna emerytura i renta w 2027 roku ma wynieść około 4530 zł. Będzie to wzrost o 6,2 proc. w stosunku do przewidywanego poziomu z poprzedniego roku.
Kwota 4530 zł nie oznacza jednak, że każdy emeryt otrzyma właśnie tyle pieniędzy. Jest to wartość statystyczna obliczana dla świadczeń uwzględnionych w prognozie. W rzeczywistości wysokość indywidualnej emerytury zależy między innymi od zgromadzonych składek, wieku przejścia na emeryturę oraz wcześniejszych waloryzacji.
W szczególności osoby pobierające najniższe świadczenia nie powinny utożsamiać tej średniej z kwotą, która pojawi się na ich rachunku bankowym.
Dlaczego przeciętne świadczenie rośnie szybciej niż waloryzacja?
Prognozowany wzrost przeciętnego świadczenia o 6,2 proc. nie jest tym samym co wskaźnik corocznej waloryzacji. Na statystyczną średnią wpływa także zmiana liczby i struktury osób pobierających emerytury oraz wysokość świadczeń przyznawanych nowym emerytom.
ZUS uwzględnia w swoich obliczeniach kilka czynników:
- coroczną waloryzację już wypłacanych emerytur i rent;
- zwiększenie liczby osób otrzymujących świadczenia;
- wypłaty dla nowych emerytów i rencistów;
- wyższy udział drugiego świadczenia w rencie wdowiej.
Przeciętna kwota 4530 zł stanowi prognozę dla systemu, a nie zapowiedź jednakowego przelewu dla wszystkich seniorów.
Waloryzacja emerytur 2027. Ile mogą wzrosnąć miesięczne wypłaty?
W planie finansowym ZUS przyjęto, że waloryzacja emerytur w 2027 roku zostanie przeprowadzona według wskaźnika 103,96 proc. Odpowiada to podwyższeniu świadczeń o 3,96 proc.
To na razie założenie wykorzystywane do przygotowania planu finansowego. Ostateczny wskaźnik marcowej waloryzacji zostanie ustalony na podstawie danych wymaganych przez przepisy, w tym informacji o inflacji i realnym wzroście wynagrodzeń.
Przy przyjętym w prognozie wskaźniku przykładowe wyliczenia wyglądałyby następująco:
| Emerytura przed waloryzacją | Emerytura po wzroście o 3,96% | Miesięczna podwyżka |
|---|---|---|
| 2000 zł | 2079,20 zł | 79,20 zł |
| 2500 zł | 2599,00 zł | 99,00 zł |
| 3000 zł | 3118,80 zł | 118,80 zł |
| 3500 zł | 3638,60 zł | 138,60 zł |
| 4000 zł | 4158,40 zł | 158,40 zł |
| 5000 zł | 5198,00 zł | 198,00 zł |
Podane kwoty są przykładowymi obliczeniami brutto. Nie uwzględniają potrąceń ani szczególnych zasad dotyczących najniższych świadczeń.
W przypadku emerytury wynoszącej 3000 zł brutto podwyżka przy takim wskaźniku oznaczałaby dodatkowe 118,80 zł miesięcznie. Przy świadczeniu 5000 zł wzrost zbliżyłby się do 200 zł. Różnica wynika z procentowego sposobu naliczania waloryzacji.
Wskaźnik 103,96 proc. nie oznacza podwyżki o 103,96 proc. W praktyce prognozowany wzrost wynosi 3,96 proc. Ostateczna wysokość marcowej waloryzacji będzie zależeć od danych gospodarczych za 2026 rok.
Renta wdowia od stycznia 2027 roku. Kto otrzyma większe pieniądze?
Najbardziej konkretną zmianą dotyczącą wypłat jest renta wdowia 2027. Od 1 stycznia zwiększy się część drugiego świadczenia, którą może otrzymywać uprawniona wdowa lub wdowiec. Zamiast dotychczasowych 15 proc. będzie to 25 proc.
Renta wdowia umożliwia łączenie własnej emerytury lub renty ze świadczeniem rodzinnym przysługującym po zmarłym małżonku. Osoba spełniająca ustawowe warunki może otrzymywać jedno świadczenie w całości i określoną część drugiego.
Nowe zasady pozwolą wybrać jeden z dwóch wariantów:
- 100 proc. własnej emerytury lub renty oraz 25 proc. renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku.
- 100 proc. renty rodzinnej oraz 25 proc. własnej emerytury lub renty.
Do końca 2026 roku udział drugiego świadczenia wynosi 15 proc. Zmiana o 10 punktów procentowych może więc przynieść zauważalny wzrost wypłat.
O ile wzrośnie renta wdowia? Przykładowe wyliczenia
Dla osoby otrzymującej pełne świadczenie w wysokości 2800 zł brutto i mającej prawo do drugiego świadczenia wynoszącego 2000 zł brutto różnica jest łatwa do obliczenia.
| Element wypłaty | Zasady do końca 2026 r. | Zasady od stycznia 2027 r. |
|---|---|---|
| Pełne świadczenie | 2800 zł | 2800 zł |
| Udział drugiego świadczenia | 15% | 25% |
| Dodatkowa część | 300 zł | 500 zł |
| Łączna kwota | 3100 zł | 3300 zł |
W takim przykładzie miesięczna korzyść z samej zmiany udziału drugiego świadczenia wyniosłaby 200 zł brutto, czyli 2400 zł w skali dwunastu miesięcy. To uproszczona kalkulacja przy niezmienionych kwotach bazowych, bez marcowej waloryzacji.
ZUS potwierdził także, że osoby, które już pobierają rentę wdowią albo uzyskają ją do końca 2026 roku, nie będą musiały ponownie występować o podwyższenie jej wysokości.
„Podwyższymy kwotę renty wdowiej z urzędu, co oznacza, że nie trzeba składać nowego wniosku”, wyjaśnił ZUS w komunikacie z 16 października 2026 roku.
Limit renty wdowiej może ograniczyć podwyżkę
Nie wszyscy uprawnieni otrzymają pełną kwotę wynikającą z nowego wskaźnika. Obowiązuje bowiem ustawowy limit łączonych świadczeń, który odpowiada trzykrotności najniższej emerytury.
W październiku 2026 roku limit wynosi 5935,47 zł brutto miesięcznie. Od marca 2027 roku jego wysokość będzie zależeć od nowej kwoty najniższej emerytury.
Jeśli suma świadczeń przekroczy dopuszczalną granicę, ZUS pomniejszy wypłatę o nadwyżkę. Oznacza to, że niektóre osoby otrzymają mniejszy wzrost, niż wynikałoby z prostego obliczenia 25 proc. drugiego świadczenia. Seniorzy, których wypłaty już osiągają limit, mogą nie odczuć pełnego efektu styczniowej zmiany.
Podwyżka renty wdowiej wynika z obowiązujących przepisów. Nie jest uzależniona od zatwierdzenia prognozowanego wskaźnika waloryzacji emerytur na 2027 rok.
Nie tylko emerytury. ZUS planuje miliardy na pozostałe świadczenia
Fundusz Ubezpieczeń Społecznych finansuje znacznie więcej niż comiesięczne wypłaty dla emerytów i rencistów. W planie na 2027 rok znalazły się również środki przeznaczone na zasiłki oraz działania wspierające osoby czasowo lub długotrwale niezdolne do pracy.
Na świadczenia inne niż emerytury i renty przewidziano 50,5 mld zł. Blisko połowa tej kwoty ma zostać wykorzystana na zasiłki chorobowe.
Pozostałe istotne pozycje finansowe obejmują:
- 6,7 mld zł na finansowanie działalności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
- blisko 5 mld zł na Fundusz Rezerwy Demograficznej;
- 436 mln zł na prewencję rentową, w tym rehabilitację leczniczą;
- 188 mln zł na prewencję wypadkową.
W przypadku rehabilitacji chodzi między innymi o działania, które pomagają ubezpieczonym odzyskać zdolność do pracy. Prewencja wypadkowa obejmuje z kolei przedsięwzięcia służące ograniczaniu zagrożeń w środowisku pracy.
ZUS podkreśla, że środki przeznaczone na działalność instytucji będą stanowiły 1,25 proc. wszystkich kosztów FUS. Według Zakładu to najniższy udział tej pozycji w wydatkach funduszu od kilkunastu lat.
Skąd ZUS weźmie pieniądze na emerytury w 2027 roku?
Rosnące wydatki ZUS na emerytury i renty wymagają odpowiednio wysokich przychodów. Głównym źródłem finansowania FUS pozostaną składki opłacane w ramach ubezpieczeń społecznych.
W 2027 roku wpływy ze składek mają wynieść 428,8 mld zł. To o 24,6 mld zł więcej niż w 2026 roku, co odpowiada wzrostowi o 6,1 proc.
Jednak nawet taka suma nie wystarczy do pokrycia wszystkich kosztów funduszu. Zgodnie z planem składki sfinansują 79,8 proc. wydatków FUS.
Najważniejsze źródła przychodów FUS na 2027 rok
| Źródło finansowania | Planowana kwota |
|---|---|
| Składki na ubezpieczenia społeczne | 428,8 mld zł |
| Dotacja z budżetu państwa | 91,7 mld zł |
| Wpłaty z OFE w ramach suwaka bezpieczeństwa | 15,4 mld zł |
| Łączne przychody FUS ze wszystkich źródeł | 539 mld zł |
Istotną część systemu finansowania stanowi dotacja z budżetu państwa. Na 2027 rok zaplanowano ją na poziomie 91,7 mld zł. Jej zadaniem jest uzupełnienie środków, których nie zapewniają składki i inne przychody.
Dodatkowo fundusz otrzyma środki z otwartych funduszy emerytalnych. Transfery w ramach tak zwanego suwaka bezpieczeństwa wiążą się z przenoszeniem pieniędzy z OFE do ZUS w okresie poprzedzającym osiągnięcie wieku emerytalnego.
ZUS przypomina, że wysokość zaplanowanej dotacji nie musi odpowiadać kwocie ostatecznie wykorzystanej. W 2026 roku przewidywane zapotrzebowanie na wsparcie budżetowe okazało się niższe od pierwotnego planu o ponad 13,4 mld zł.
Inflacja, wynagrodzenia i zatrudnienie. Od czego zależą prognozy ZUS?
Założenia finansowe na 2027 rok opierają się także na prognozach Ministerstwa Finansów dotyczących polskiej gospodarki. Przyjęto, że produkt krajowy brutto wzrośnie o 3 proc., natomiast inflacja wyniesie 2,8 proc.
Przeciętne wynagrodzenie ma zwiększyć się o 5,9 proc., a poziom zatrudnienia powinien pozostać zbliżony do przewidywanego na 2026 rok.
Dla FUS znaczenie ma przede wszystkim wysokość wynagrodzeń, od których naliczane są składki. Wzrost przeciętnej pensji przekłada się na większe wpływy do systemu nawet przy względnie stabilnej liczbie pracujących.
Z kolei inflacja i dane o wynagrodzeniach wpływają na ustalanie corocznej waloryzacji świadczeń. Dlatego prognozowany wskaźnik 103,96 proc. należy odróżnić od ostatecznego wskaźnika, który będzie podstawą faktycznych podwyżek od marca 2027 roku.
Co nowy plan ZUS oznacza dla seniorów w 2027 roku?
Najbardziej konkretna zmiana dotyczy osób uprawnionych do renty wdowiej, ponieważ już od 1 stycznia 2027 roku wzrośnie udział drugiego świadczenia z 15 do 25 proc. Dla pozostałych emerytów i rencistów najważniejszą datą pozostaje 1 marca, kiedy nastąpi coroczna waloryzacja.
Prognozowane przeciętne świadczenie w wysokości 4530 zł oraz 471,3 mld zł przeznaczonych na emerytury i renty pokazują skalę przyszłorocznych wypłat, ale nie określają indywidualnych kwot dla wszystkich seniorów. Te będą wynikać z wysokości przyznanych świadczeń, ostatecznego wskaźnika waloryzacji oraz przepisów regulujących poszczególne dodatki i renty.
