There is czy there are: zasady i typowe błędy Polaków

Konstrukcja there is there are służy do informowania, że ktoś lub coś istnieje, znajduje się w danym miejscu albo jest dostępne. There is łączymy przede wszystkim z liczbą pojedynczą i rzeczownikami niepoliczalnymi, natomiast there are stosujemy przed rzeczownikami w liczbie mnogiej. W tym poradniku znajdziesz prostą regułę wyboru, pytania, przeczenia, przykłady z życia codziennego oraz ćwiczenie, które można wykonać bez podręcznika, enguide.pl  podaje,

Dla kogo jest ten poradnik i jaki problem rozwiązuje?

Poradnik jest przeznaczony dla osób uczących się angielskiego na poziomie A1 lub A2, które znają podstawowe słownictwo, ale nadal wahają się między there is a there are. Przyda się uczniom, dorosłym wracającym do języka oraz osobom przygotowującym się do podróży lub prostej rozmowy. Problem najczęściej pojawia się wtedy, gdy polskie „jest” i „są” próbuje się tłumaczyć słowo w słowo. W języku angielskim trzeba najpierw spojrzeć na rzeczownik stojący po konstrukcji. To właśnie jego liczba decyduje, czy wybieramy is, czy are.

Konstrukcja pojawia się w opisach mieszkania, miasta, pokoju hotelowego, miejsca pracy, menu, pogody i otoczenia. Można powiedzieć, że na stole znajduje się książka, w lodówce nie ma mleka albo w pobliżu są dwa sklepy. Te zdania brzmią banalnie, ale są potrzebne w setkach codziennych sytuacji. Bez nich trudno opisać to, co widzimy, zapytać o dostępność albo zgłosić brak jakiejś rzeczy. Opanowanie jednego schematu daje więc szybki i praktyczny efekt.

Najłatwiej zrozumieć tę konstrukcję nie jako dosłowne tłumaczenie polskiego „tam jest”, lecz jako gotowy sygnał: „coś istnieje” albo „coś znajduje się w danym miejscu”. Słowo there nie zawsze wskazuje tutaj konkretne „tam”. W zdaniu „There is a problem” nie mówimy o problemie znajdującym się gdzieś daleko. Informujemy po prostu, że problem istnieje. Takie podejście pomaga uniknąć mechanicznego tłumaczenia każdego elementu zdania.

There is czy there are – najważniejsza zasada

Odpowiedź na pytanie there is czy there are zależy przede wszystkim od rzeczownika występującego bezpośrednio po konstrukcji. Gdy rzeczownik jest policzalny i występuje w liczbie pojedynczej, używamy there is. Gdy pojawia się liczba mnoga, wybieramy there are. Rzeczowniki niepoliczalne, takie jak water, milk, information czy furniture, traktujemy w tym schemacie jak liczbę pojedynczą. Dlatego powiemy „There is some water”, a nie „There are some water”.

Rodzaj rzeczownika	Poprawna konstrukcja	Przykład	Znaczenie
Liczba pojedyncza	there is	There is a book on the desk.	Na biurku jest książka.
Liczba mnoga	there are	There are three books on the desk.	Na biurku są trzy książki.
Rzeczownik niepoliczalny	there is	There is some coffee in the cup.	W filiżance jest trochę kawy.
Przeczenie w liczbie pojedynczej	there isn’t	There isn’t a bank here.	Nie ma tutaj banku.
Przeczenie w liczbie mnogiej	there aren’t	There aren’t any banks here.	Nie ma tutaj żadnych banków.
Pytanie w liczbie pojedynczej	Is there…?	Is there a toilet nearby?	Czy w pobliżu jest toaleta?
Pytanie w liczbie mnogiej	Are there…?	Are there any shops nearby?	Czy w pobliżu są sklepy?

British Council podsumowuje podstawową regułę jednym zdaniem:

“We use there is for singular nouns and there are for plural nouns.”

W wypowiedziach twierdzących można skrócić there is do there’s. Forma „There’s a bus stop near my house” jest naturalna zarówno w rozmowie, jak i w mniej formalnym tekście. Na poziomie początkującym lepiej jednak nie tworzyć skrótu there’re od there are, ponieważ jest on rzadko zapisywany i może wyglądać nienaturalnie. W normalnym piśmie stosujemy pełną formę „There are two bus stops”. Wymowa w szybkiej rozmowie może być skrócona, ale zapis powinien pozostać czytelny.

Zdania twierdzące, przeczenia i pytania

W zdaniu twierdzącym schemat jest prosty: there is lub there are, następnie rzeczownik, a później informacja o miejscu. Możemy powiedzieć „There is a café next to the station” albo „There are two cafés next to the station”. Jeżeli miejsce jest oczywiste, końcową część można pominąć, na przykład „There is a problem”. Konstrukcja nie wymaga dodatkowego czasownika do lub does. Sam czasownik be pełni funkcję potrzebną do utworzenia zdania.

Przeczenie budujemy przez dodanie not. Otrzymujemy wtedy formy there is not i there are not, najczęściej skracane do there isn’t oraz there aren’t. Przy rzeczowniku pojedynczym używamy zwykle a lub an: „There isn’t a pharmacy nearby”. Przy liczbie mnogiej i rzeczownikach niepoliczalnych często pojawia się any: „There aren’t any tickets” oraz „There isn’t any sugar”. Można również użyć no, tworząc zdania „There is no sugar” i „There are no tickets”.

W pytaniu zamieniamy miejscami there oraz czasownik is lub are. Otrzymujemy pytania z is there i are there, na przykład „Is there a lift?” albo „Are there any free tables?”. Nie dodajemy do, does ani did, ponieważ pytanie powstaje przez przestawienie czasownika be. Krótkie odpowiedzi brzmią: „Yes, there is”, „No, there isn’t”, „Yes, there are” oraz „No, there aren’t”. Nie należy odpowiadać „Yes, there’s”, ponieważ w pełnej krótkiej odpowiedzi używa się formy „Yes, there is”.

Osoby, które chcą przećwiczyć również pytania z do, does, did i czasownikami modalnymi, mogą przejść do poradnika Pytania po angielsku: szyk zdania bez błędów. Konstrukcja there is ma własny schemat, ale porównanie jej z innymi pytaniami pomaga uporządkować szyk zdania. Dzięki temu łatwiej zauważyć, dlaczego poprawne jest „Is there a shop?”, a nie „Does there is a shop?”. Warto ćwiczyć oba modele osobno, a dopiero później mieszać je w jednym zestawie zadań. Taki porządek zmniejsza ryzyko przenoszenia jednej reguły na wszystkie pytania.

Plan nauki krok po kroku

Nie trzeba uczyć się wszystkich form jednego wieczoru. Lepszy efekt daje krótki plan, w którym każdego dnia pojawia się jedno konkretne zadanie. Ćwiczenia powinny dotyczyć rzeczy znajdujących się wokół uczącej się osoby, ponieważ wtedy nie trzeba dodatkowo wymyślać treści. Pokój, kuchnia, ulica i miejsce pracy dostarczają wystarczająco wielu przykładów. Postęp można mierzyć liczbą zdań ułożonych bez zaglądania do tabeli.

1. Dzień pierwszy: rozejrzyj się po pokoju i ułóż pięć zdań z there is, na przykład o lampie, oknie, stole i telefonie.
2. Dzień drugi: ułóż pięć zdań z there are, wykorzystując przedmioty występujące w liczbie mnogiej.
3. Dzień trzeci: zamień wszystkie wcześniejsze zdania na przeczenia z there isn’t lub there aren’t.
4. Dzień czwarty: utwórz dziesięć pytań rozpoczynających się od Is there lub Are there.
5. Dzień piąty: nagraj minutowy opis kuchni, mieszkania albo ulicy.
6. Dzień szósty: popraw zdania, w których pomylone zostały is i are.
7. Dzień siódmy: wykonaj test bez notatek i sprawdź, czy osiągasz przynajmniej osiem poprawnych odpowiedzi na dziesięć.

Do codziennej powtórki wystarczy pięć lub dziesięć minut. Można zapisać dwa zdania twierdzące, dwa przeczenia i dwa pytania, a następnie przeczytać je na głos. Nie trzeba codziennie zmieniać tematu, ponieważ powtarzanie tego samego schematu utrwala automatyczną reakcję. Osobom, które mają napięty grafik, pomoże też poradnik Angielski po pracy: plan 20 minut dziennie dla zapracowanych. Jego system można łatwo wykorzystać do ćwiczenia jednej konstrukcji gramatycznej przez cały tydzień.

Przykłady po angielsku z polskim objaśnieniem

Poniższe zdania obejmują mieszkanie, miasto, podróż, pracę i zakupy. Najpierw przeczytaj angielski przykład, a następnie zasłoń tłumaczenie i spróbuj samodzielnie odtworzyć jego sens. Kolejnym krokiem jest zmiana jednego elementu, na przykład book na phone albo two shops na three cafés. W ten sposób jedno zdanie staje się podstawą kilku nowych wypowiedzi. Nie ucz się przykładów wyłącznie na pamięć, lecz wykorzystuj ich konstrukcję.

1. There is a key on the table. — Na stole jest klucz.
2. There is an apple in the bag. — W torbie jest jabłko.
3. There is some milk in the fridge. — W lodówce jest trochę mleka.
4. There is a problem with my room. — Jest problem z moim pokojem.
5. There are two windows in the bedroom. — W sypialni są dwa okna.
6. There are many people at the station. — Na stacji jest wiele osób.
7. There are three messages on my phone. — W telefonie są trzy wiadomości.
8. There isn’t a supermarket near my house. — W pobliżu mojego domu nie ma supermarketu.
9. There isn’t any coffee left. — Nie zostało już nic kawy.
10. There aren’t any clean cups. — Nie ma żadnych czystych filiżanek.
11. Is there a bus to the city centre? — Czy jest autobus do centrum?
12. Is there any Wi-Fi in the room? — Czy w pokoju jest Wi-Fi?
13. Are there any free seats? — Czy są jakieś wolne miejsca?
14. Are there two bathrooms in the apartment? — Czy w mieszkaniu są dwie łazienki?
15. Yes, there is. — Tak, jest.
16. No, there aren’t. — Nie, nie ma.

Przy tworzeniu własnych przykładów nie zaczynaj od trudnego słownictwa. Zdanie „There is a cup on the table” daje więcej korzyści niż skomplikowana wypowiedź, której nie potrafisz później powtórzyć. Najpierw trzeba zautomatyzować wybór między is i are. Dopiero potem można dodawać dłuższe określenia miejsca, przymiotniki i liczebniki. Prosty przykład jest narzędziem do ćwiczenia gramatyki, a nie dowodem ubogiego słownictwa.

Warto zwrócić uwagę na przedimki a i an występujące przed rzeczownikami policzalnymi w liczbie pojedynczej. Mówimy „There is a chair” oraz „There is an orange”, ale nie „There is chair”. Jeżeli zasady używania przedimków nadal sprawiają trudność, pomocny będzie tekst Articles a, an, the: kiedy używać przedimków po angielsku. Obie konstrukcje warto ćwiczyć razem, ponieważ bardzo często pojawiają się w tych samych zdaniach. Poprawny wybór there is nie wystarczy, jeśli przed pojedynczym rzeczownikiem zabraknie a lub an.

Typowe błędy Polaków i sposoby ich poprawiania

Pierwszy błąd polega na używaniu there is przed każdym rzeczownikiem, niezależnie od liczby. Powstają wtedy zdania takie jak „There is two shops near my house”. Poprawna wersja brzmi „There are two shops near my house”, ponieważ shops jest w liczbie mnogiej. Przed wypowiedzeniem zdania trzeba więc szybko zadać sobie pytanie: jedna rzecz czy więcej niż jedna? Ta krótka kontrola rozwiązuje większość problemów.

Drugi błąd to tłumaczenie słowa there zawsze jako „tam”. W konstrukcji „There is a problem” słowo to nie opisuje miejsca, lecz pomaga poinformować o istnieniu problemu. Gdy naprawdę chcemy powiedzieć „tam”, możemy potrzebować dodatkowego there na końcu: „There is a chair there”. Zdanie oznacza wtedy „Tam jest krzesło”, a oba wystąpienia there pełnią inne funkcje. Pierwsze tworzy konstrukcję gramatyczną, a drugie wskazuje miejsce.

Trzeci błąd polega na dodawaniu do lub does w pytaniach. Formy „Does there is a shop?” i „Do there are any buses?” są niepoprawne. Należy powiedzieć „Is there a shop?” oraz „Are there any buses?”. Czasownik be przechodzi na początek pytania bez dodatkowego operatora. Ten sam mechanizm występuje w prostych pytaniach typu „Is she at home?” i „Are they ready?”.

Kolejne typowe błędy Polaków dotyczą rzeczowników niepoliczalnych, krótkich odpowiedzi oraz przeczeń. Są one łatwe do poprawienia, jeśli ćwiczy się całe wzory, a nie pojedyncze słowa. Najczęstsze nieprawidłowości można zebrać w krótkiej checkliście. Każde błędne zdanie warto zapisać obok poprawionej wersji. Dzięki temu mózg widzi kontrast zamiast samej abstrakcyjnej reguły.

• Niepoprawnie: „There are some information”. Poprawnie: „There is some information”.
• Niepoprawnie: „There is three people”. Poprawnie: „There are three people”.
• Niepoprawnie: „There aren’t a bank”. Poprawnie: „There isn’t a bank”.
• Niepoprawnie: „Is there any shops?”. Poprawnie: „Are there any shops?”.
• Niepoprawnie: „Yes, there’s”. Poprawnie: „Yes, there is”.
• Niepoprawnie: „There is not any chairs”. Poprawnie: „There aren’t any chairs”.
• Niepoprawnie: „Are there a bathroom?”. Poprawnie: „Is there a bathroom?”.

Po wykonaniu checklisty należy ułożyć własny przykład dla każdej poprawionej konstrukcji. Samo przeczytanie błędu często daje złudzenie, że reguła została opanowana. Prawdziwy test zaczyna się wtedy, gdy trzeba samodzielnie opisać inne miejsce lub rzecz. Dobrze działa ćwiczenie polegające na zatrzymaniu zdjęcia pokoju, ulicy albo restauracji i opisaniu go sześcioma zdaniami. Trzy zdania powinny zawierać liczbę pojedynczą, a trzy liczbę mnogą.

Co z listą kilku różnych rzeczy?

W starannym języku pisanym czasownik powinien odpowiadać liczbie elementów, o których mówimy. Najbezpieczniej napisać „There are a café, a bank and two shops near the station”, ponieważ wymieniamy kilka obiektów. W mowie potocznej można jednak usłyszeć „There’s a café, a bank and two shops near the station”. British Council potwierdza, że konstrukcja there’s przed listą występuje w nieformalnym języku mówionym. Osoba na poziomie A1 powinna jednak najpierw dobrze opanować standardowy podział na liczbę pojedynczą i mnogą.

Cambridge Grammar wyjaśnia funkcję tej konstrukcji następująco:

“We use there is and there are when we first refer to the existence or presence of someone or something.”

Oznacza to, że there is i there are często wprowadzają nową osobę, rzecz lub informację do rozmowy. Najpierw mówimy „There is a new employee in our office”, a potem możemy kontynuować „She works in the sales department”. W drugim zdaniu nie trzeba już ponownie używać there is, ponieważ osoba została przedstawiona. Konstrukcja służy więc nie tylko do opisywania miejsca, lecz także do wprowadzania nowego tematu. Ta funkcja pojawia się bardzo często w opowiadaniach, opisach i codziennych rozmowach.

Narzędzia i materiały do dalszej nauki

Dobrym źródłem bezpłatnych ćwiczeń jest materiał British Council o there is i there are. Zawiera przykłady zdań twierdzących, pytań, przeczeń oraz ćwiczenia dla poziomów A1–A2. Bardziej szczegółowe objaśnienia można znaleźć również w Cambridge Grammar. Nie trzeba wykonywać wszystkich zadań jednego dnia. Lepiej zrobić krótki test, zanotować dwa błędy i następnego dnia ułożyć z nimi własne zdania.

Do samodzielnej nauki wystarczy też telefon z dyktafonem i zdjęcie dowolnego pomieszczenia. Najpierw opisz zdjęcie w sześciu zdaniach, potem nagraj wypowiedź i przesłuchaj ją bez patrzenia na tekst. Zaznacz miejsca, w których automatycznie pojawiło się is zamiast are albo odwrotnie. Następnie nagraj poprawioną wersję i porównaj oba pliki. Taka metoda ćwiczy gramatykę, wymowę oraz płynność jednocześnie.

FAQ – there is i there are

Kiedy używamy there is, a kiedy there are?

There is stosujemy przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej oraz przed rzeczownikiem niepoliczalnym. There are pojawia się przed rzeczownikami w liczbie mnogiej. Mówimy więc „There is a cat”, „There is some water” oraz „There are two cats”. Najszybsza metoda polega na sprawdzeniu rzeczownika stojącego po konstrukcji. Jedna rzecz lub rzeczownik niepoliczalny wymaga is, a kilka rzeczy wymaga are.

Czy there is oznacza „tam jest”?

Nie zawsze. W konstrukcji egzystencjalnej there informuje, że coś istnieje lub znajduje się w jakimś miejscu. Zdanie „There is a problem” oznacza „Jest problem”, a niekoniecznie „Tam jest problem”. Aby wyraźnie wskazać miejsce, można dodać określenie, na przykład „There is a problem there”. Znaczenie wynika więc z całego zdania, a nie z dosłownego tłumaczenia jednego słowa.

Czy z rzeczownikami niepoliczalnymi używamy there is?

Tak, rzeczowniki niepoliczalne łączą się z there is. Powiemy „There is some milk”, „There is no information” oraz „There is a lot of furniture”. Nie używamy there are tylko dlatego, że w języku polskim dana rzecz może być rozumiana jako większa ilość. W angielskim decyduje gramatyczna policzalność rzeczownika. W razie wątpliwości można sprawdzić oznaczenie countable lub uncountable w słowniku.

Jak tworzyć przeczenia z there is i there are?

Dla liczby pojedynczej używamy there isn’t, a dla mnogiej there aren’t. Przykłady to „There isn’t a lift” oraz „There aren’t any free rooms”. Z rzeczownikiem niepoliczalnym stosujemy there isn’t, na przykład „There isn’t any bread”. Można też użyć konstrukcji z no: „There is no bread” albo „There are no rooms”. Nie należy łączyć no i not w jednym prostym przeczeniu.

Jak poprawnie odpowiedzieć na pytanie Is there…?

Na pytanie Is there…? odpowiadamy „Yes, there is” albo „No, there isn’t”. Na pytanie Are there…? odpowiadamy „Yes, there are” albo „No, there aren’t”. W pozytywnej krótkiej odpowiedzi nie stosujemy „Yes, there’s”. Pełna forma brzmi naturalniej i jest uznawana za standardową. W odpowiedzi można później dodać szczegół, na przykład „Yes, there is. It’s next to the reception”.

Czy there was i there were działają tak samo?

Tak, w czasie przeszłym zachowujemy ten sam podział liczby. There was stosujemy z liczbą pojedynczą i rzeczownikami niepoliczalnymi, a there were z liczbą mnogą. Mówimy „There was a meeting yesterday” oraz „There were many people at the meeting”. Pytania brzmią „Was there…?” i „Were there…?”. Najpierw najlepiej jednak opanować formy teraźniejsze, a dopiero potem rozszerzyć schemat o przeszłość.

Pięć minut dziennie wystarczy na dobry start

Zapamiętaj prosty schemat: jedna rzecz oznacza there is, kilka rzeczy oznacza there are, a rzeczownik niepoliczalny najczęściej łączy się z there is. Następnie przećwicz przeczenia there isn’t i there aren’t oraz pytania Is there…? i Are there…?. Nie ograniczaj się do czytania reguł, lecz codziennie opisz sześć przedmiotów znajdujących się wokół Ciebie. Po tygodniu spróbuj mówić przez minutę bez zaglądania do notatek i policz poprawnie utworzone zdania. Zapisz plan ćwiczeń, a później przejdź do poradnika o szyku pytań po angielsku, aby uporządkować kolejną część podstawowej gramatyki.