Czytelnik pyta: „Byłem w Hiszpanii i we Włoszech, teraz wracam do Polski samolotem. Czy Straż Graniczna może mnie nie wpuścić?” Tak, może. Na lotnisku Katowice-Pyrzowice od początku 2026 roku odmowę wjazdu dostało już 200 cudzoziemców. Najczęstszy problem to przekroczony limit pobytu krótkoterminowego w strefie Schengen albo brak jasnego celu podróży.
Dane podał Śląski Oddział Straży Granicznej w komunikacie „Już 200 cudzoziemców z odmową wjazdu od początku roku”. Opisano w nim dwa niedawne przypadki z katowickiego lotniska.
Najważniejsze
- Bez wizy długoterminowej lub karty pobytu możesz być w Schengen maksymalnie 90 dni w każdym okresie 180 dni.
- Od 10 kwietnia 2026 r. system EES liczy te dni automatycznie na wszystkich przejściach granicznych w Polsce.
- Odmowa wjazdu to decyzja administracyjna. Podróżny czeka w specjalnym pomieszczeniu na lotnisku i wraca najbliższym lotem.
Kogo zawrócono w Katowicach?
Pierwszy przypadek dotyczył obywatelki USA, która przyleciała z Cypru. Funkcjonariusze ustalili, że wcześniej wykorzystała już swoje 90 dni pobytu w państwach Schengen w ostatnich 180 dniach. Drugi przypadek dotyczył obywatela Gruzji. Nie potrafił dostatecznie wyjaśnić celu i warunków pobytu w Polsce.
W obu sytuacjach SG wydała decyzję o odmowie wjazdu oraz nakaz przebywania w pomieszczeniu dla osób niezaakceptowanych na lotnisku. Oboje cudzoziemcy wylecieli z Polski najbliższymi lotami.
Jak liczyć 90 dni w ciągu 180 dni?
To reguła ruchomego okna. W dniu kontroli granicznej patrzysz 180 dni wstecz i sumujesz wszystkie dni spędzone w całej strefie Schengen, nie tylko w Polsce. Dzień wjazdu i dzień wyjazdu liczą się jako pełne dni. Suma nie może przekroczyć 90.
| Sytuacja | Czy liczy się do 90 dni? |
|---|---|
| Pobyt w Polsce bez wizy (ruch bezwizowy) | Tak |
| Pobyt w innym kraju Schengen, np. w Hiszpanii | Tak |
| Pobyt na wizie Schengen (typ C) | Tak |
| Pobyt na wizie krajowej (typ D) lub karcie pobytu | Nie, obowiązują zasady tego dokumentu |
| Dzień wjazdu i dzień wyjazdu | Tak, oba jako pełne dni |
Pomoc daje oficjalny kalkulator pobytu Komisji Europejskiej. Wpisujesz daty wjazdów i wyjazdów, a narzędzie pokazuje, ile dni jeszcze zostało.
Co zmienił system EES?
Od 10 kwietnia 2026 r. system Entry/Exit (EES) działa na wszystkich 71 przejściach granicznych w Polsce. Podało to MSWiA. System zastępuje pieczątki w paszporcie. Zapisuje daty wjazdów i wyjazdów, zdjęcie twarzy i odciski palców. Sam ostrzega funkcjonariusza, gdy ktoś przekroczy limit 90 dni.
W praktyce trudniej się pomylić albo coś ukryć. Według MSWiA do początku maja 2026 r. EES zarejestrował ok. 6,8 mln przekroczeń granicy i prawie 2,4 mln osób.
Ważne: według Straży Granicznej rejestracji w EES nie podlegają m.in. posiadacze dokumentów pobytowych i wiz długoterminowych. Jeśli masz ważną polską kartę pobytu, czas spędzony w Polsce nie liczy się do limitu 90/180 dni. Gdy karta wygasła, a decyzja w sprawie nowej jeszcze nie zapadła, przed podróżą zapytaj urząd wojewódzki, czy możesz swobodnie wyjeżdżać i wracać.
Co mieć przy sobie na kontroli granicznej?
- Ważny paszport i, jeśli jest potrzebna, wizę.
- Dokument, który pokazuje cel podróży: rezerwację hotelu, zaproszenie, potwierdzenie konferencji.
- Bilet powrotny lub dalszy.
- Środki na utrzymanie. Kwoty opisaliśmy w tekście o tym, ile pieniędzy trzeba mieć przy wjeździe do Polski.
- Ubezpieczenie zdrowotne na czas podróży.
Pamiętaj też, że ruch bezwizowy nie zawsze pozwala pracować. Dla części narodowości praca bez zezwolenia jest zakazana, o czym pisaliśmy w artykule o pracy w ruchu bezwizowym.
Co zrobić, gdy dostaniesz odmowę wjazdu?
Decyzja o odmowie wjazdu jest wydawana na piśmie. Zawiera uzasadnienie i pouczenie o odwołaniu. Samo złożenie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji, więc i tak trzeba opuścić Polskę. Zachowaj kopię decyzji, bo może być potrzebna przy kolejnej podróży lub wniosku o wizę.
Ten tekst nie zastępuje porady prawnej. W konkretnej sprawie skontaktuj się ze Strażą Graniczną, urzędem wojewódzkim albo z prawnikiem od prawa migracyjnego.
Fot.: Terminal B lotniska Katowice-Pyrzowice. Filips3, CC BY 4.0, Wikimedia Commons.
