Jeśli mieszkasz w Polsce na karcie pobytu i myślisz o polskim paszporcie, zwykle lepiej zacząć od uznania za obywatela u wojewody. Prezydent nadaje obywatelstwo rzadko i bez żadnego terminu, a od jego decyzji nie ma odwołania. Uznanie ma jasne warunki, termin i drogę odwoławczą.
Pytanie wróciło po nowych danych. Według MSWiA, o które zapytała Interia, prezydent Karol Nawrocki do 30 września 2026 r. nadał polskie obywatelstwo 62 cudzoziemcom, w tym 36 obywatelom Ukrainy. W 2022 r. takich decyzji było 2552. Źródło: Interia – dane MSWiA o decyzjach prezydenta, te same liczby podaje Money.pl.
Najważniejsze
- Nadanie to decyzja prezydenta. Nie ma terminu ani odwołania. Opłata za wniosek: 1669 zł.
- Uznanie to decyzja wojewody. Trzeba spełnić warunki z ustawy, m.in. pobyt stały i polski na poziomie B1. Opłata: 1000 zł.
- Rząd chce zaostrzyć zasady uznania, ale na razie obowiązują obecne przepisy.
Czym różni się nadanie od uznania?
| Kwestia | Nadanie (prezydent) | Uznanie (wojewoda) |
|---|---|---|
| Kto decyduje | Prezydent RP, wniosek składasz przez wojewodę | Wojewoda właściwy dla miejsca zamieszkania |
| Wymagany pobyt | Legalny pobyt na zezwoleniu (także czasowym), ale nie na wizie ani w ruchu bezwizowym | Zwykle co najmniej 3 lata nieprzerwanie na pobycie stałym, rezydencie długoterminowym UE lub prawie stałego pobytu |
| Język polski | Brak certyfikatu na liście dokumentów | Poświadczenie co najmniej B1 lub świadectwo polskiej szkoły |
| Opłata skarbowa | 1669 zł za złożenie wniosku | 1000 zł za wydanie decyzji |
| Termin | Brak – prezydent nie jest związany terminem | 6 miesięcy od wpływu wniosku |
| Odwołanie | Nie przysługuje | Do MSWiA w 14 dni od doręczenia decyzji |
Warunki, opłaty i terminy podajemy za kartami informacyjnymi Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego: nadanie obywatelstwa oraz uznanie za obywatela polskiego. Przed wpłatą sprawdź kwotę i numer konta w urzędzie swojego województwa.
Kto może dostać uznanie za obywatela?
Podstawowa ścieżka to 3 lata nieprzerwanego pobytu stałego, stabilne i regularne źródło dochodu w Polsce oraz tytuł prawny do mieszkania (np. umowa najmu lub akt własności). Krótsze okresy dotyczą kilku grup:
- 2 lata pobytu stałego – dla osób co najmniej 3 lata w małżeństwie z obywatelem Polski oraz dla bezpaństwowców,
- 2 lata pobytu stałego – dla osób, które dostały go w związku ze statusem uchodźcy w Polsce,
- 1 rok pobytu stałego – jeśli zezwolenie wydano w związku z polskim pochodzeniem lub Kartą Polaka,
- 10 lat legalnego pobytu – jeśli masz dziś pobyt stały lub rezydenta UE, dochód i tytuł do mieszkania.
W każdym wariancie potrzebne jest potwierdzenie znajomości polskiego. O tym, jak rząd chce zmienić te zasady (m.in. B2 zamiast B1 i test wiedzy o Polsce), pisaliśmy w tekście Obywatelstwo polskie: nowe wymagania z projektu UD491. To wciąż projekt, bez daty wejścia w życie.
Kiedy wniosek do prezydenta ma sens?
Nadanie to droga dla osób, które nie spełniają warunków uznania. Na przykład mieszkają w Polsce na pobycie czasowym, mają krótszy staż albo szczególne zasługi. Do wniosku można dołączyć dokumenty o polskim pochodzeniu, pracy, działalności społecznej czy wykształceniu, a także życiorys.
Trzeba jednak liczyć się z ryzykiem. Wniosek przechodzi przez wojewodę, MSWiA i Kancelarię Prezydenta. Prezydent może zdecydować w dowolnym czasie. Odmowa jest ostateczna, a powodów często nikt nie podaje. Dane za 2026 r. obejmują tylko dziewięć miesięcy i nie wiadomo, ile wniosków czeka ani ile odrzucono – MSWiA tych liczb nie podało.
Na co uważać przy każdej ścieżce?
- Paszport i karta pobytu muszą być ważne przez całe postępowanie. Gdy je wymienisz, dołącz do wniosku nowe kopie.
- Kopie dokumentów zwykle trzeba poświadczyć u notariusza lub konsula. Zagraniczne dokumenty składasz z tłumaczeniem na polski.
- W sprawie o nadanie nie możesz mieć pełnomocnika do reprezentowania – najwyżej pełnomocnika do doręczeń.
- Po otrzymaniu obywatelstwa trzeba zwrócić kartę pobytu.
Nie wiesz, która droga pasuje do twojej sytuacji? Zapytaj w wydziale spraw obywatelskich urzędu wojewódzkiego albo skonsultuj się z prawnikiem od prawa migracyjnego. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady.
Fot.: Pałac Prezydencki w Warszawie. Andrzej Otrębski, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.
