Kontrole na granicy Polski z Niemcami i Litwą potrwają co najmniej do 30 marca 2027 r. Każdy, kto wjeżdża do Polski z tych krajów, musi mieć przy sobie dokument tożsamości. Cudzoziemcy spoza UE powinni mieć też dokument, który potwierdza prawo do pobytu, np. kartę pobytu lub wizę. Bez nich Straż Graniczna może odmówić wjazdu.
Tylko w środę, 22 października, funkcjonariusze z placówek w Rutce-Tartak i Sejnach odmówili wjazdu z Litwy sześciu osobom, m.in. obywatelom Algierii, Kirgistanu i Azerbejdżanu. Informację podał Podlaski Oddział Straży Granicznej. Te osoby nie miały dokumentów, które pozwalają na wjazd i pobyt w Polsce.
Najważniejsze
- Kontrole na granicy z Niemcami i Litwą trwają od 7 lipca 2025 r. Od 2 października 2026 r. przedłużono je do 30 marca 2027 r.
- Na granicy z Litwą jest 13 miejsc kontroli, na granicy z Niemcami około 50. Kontrole są wyrywkowe.
- Najczęstszy powód odmowy wjazdu: brak ważnego paszportu, wizy lub dokumentu pobytowego albo przekroczony limit pobytu w strefie Schengen.
Co się zmieniło 2 października?
Pierwotnie kontrole miały trwać do 1 października 2026 r. Minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński wydał jednak nowe rozporządzenie. Według komunikatu MSWiA kontrole obowiązują od 2 października 2026 r. do 30 marca 2027 r. Rząd tłumaczy decyzję walką z nielegalną migracją i presją migracyjną inspirowaną przez Białoruś.
Dla podróżnych oznacza to jedno: przejazd przez te granice nie jest już pewny bez sprawdzania dokumentów. Kontrola może zdarzyć się w samochodzie, autobusie i pociągu. Na granicy z Litwą kontrole obejmują także przejście kolejowe w Trakiszkach, przez które jedzie pociąg Kowno–Kraków.
Jakie dokumenty trzeba mieć przy sobie?
Straż Graniczna przypomina, że wszystkie osoby, bez względu na wiek, powinny mieć dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo. Dotyczy to także dzieci. Poniżej praktyczne zestawienie dla różnych grup.
| Kto podróżuje | Co warto mieć przy sobie |
|---|---|
| Obywatel Polski lub innego kraju UE | Dowód osobisty albo paszport |
| Cudzoziemiec z kartą pobytu w Polsce | Ważny paszport i karta pobytu |
| Cudzoziemiec na wizie | Ważny paszport z wizą; pilnuj dat ważności wizy |
| Cudzoziemiec w ruchu bezwizowym | Ważny paszport; sprawdź, ile dni pobytu w Schengen już wykorzystałeś |
| Dziecko | Własny dokument tożsamości (paszport lub dowód osobisty) oraz, u cudzoziemców, dokument pobytowy |
Kopia lub zdjęcie dokumentu w telefonie zwykle nie wystarczy. Jeśli Twoja karta pobytu jest w trakcie wymiany, zabierz ze sobą także dokumenty, które potwierdzają legalny pobyt, i przed wyjazdem zapytaj w urzędzie wojewódzkim lub w Straży Granicznej, czy możesz bezpiecznie podróżować.
Dlaczego Straż Graniczna odmawia wjazdu?
W podsumowaniu pierwszego roku kontroli Podlaski Oddział SG wymienił główne powody odmowy wjazdu z Litwy:
- brak dokumentu,
- brak ważnego dokumentu podróży, wizy lub dokumentu pobytowego,
- wykorzystanie dopuszczalnego okresu pobytu w strefie Schengen.
Ostatni punkt dotyczy wielu osób w ruchu bezwizowym. Zasada jest prosta: 90 dni pobytu w ciągu każdych 180 dni w całej strefie Schengen, a nie tylko w Polsce. Dni spędzone na Litwie czy w Niemczech też się liczą. Kto przekroczy limit, może dostać odmowę wjazdu, a w niektórych sytuacjach także decyzję o zobowiązaniu do powrotu.
Ruch bezwizowy nie zawsze daje też prawo do pracy. Pisaliśmy o tym w tekście o zakazie pracy w ruchu bezwizowym dla obywateli Gruzji, Kolumbii i Wenezueli.
Liczby: ile osób sprawdzono?
Według danych MSWiA z początku października na obu granicach skontrolowano ponad 4,5 mln osób i prawie 2,3 mln pojazdów. Odmowy wjazdu wyglądały tak:
- granica z Litwą: prawie 1300 osób,
- granica z Niemcami: prawie 1200 osób,
- ponad 130 osób zatrzymano za pomocnictwo w nielegalnym przekraczaniu granicy.
Od początku 2026 r. na samej granicy z Litwą wjazdu odmówiono ponad 870 cudzoziemcom. W ciągu pierwszego roku kontroli Podlaski Oddział SG przekazał też stronie litewskiej w ramach readmisji ponad 1,1 tys. cudzoziemców.
Co zrobić przed podróżą do Niemiec lub na Litwę?
- Sprawdź datę ważności paszportu, wizy i karty pobytu. Dokument, który traci ważność w czasie wyjazdu, to ryzyko przy powrocie.
- Policz dni pobytu w Schengen, jeśli jesteś w ruchu bezwizowym lub na wizie Schengen. Komisja Europejska udostępnia do tego kalkulator na stronie home-affairs.ec.europa.eu.
- Zabierz dokumenty dla dzieci, nawet małych.
- Zaplanuj więcej czasu na przejazd, zwłaszcza w autobusie, który może być kontrolowany w całości.
- Pamiętaj, że przy wjeździe do Polski cudzoziemiec może zostać zapytany o środki na pobyt. Więcej w tekście: ile pieniędzy trzeba mieć przy wjeździe do Polski.
Kontrole po stronie niemieckiej i litewskiej to osobna sprawa. Te państwa decydują o nich same, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić komunikaty ich służb granicznych.
Ten tekst ma charakter informacyjny. W sprawie własnej sytuacji pobytowej skontaktuj się z urzędem wojewódzkim, Urzędem do Spraw Cudzoziemców lub Strażą Graniczną.
Fot.: przejście graniczne Ogrodniki–Lazdijai na granicy Polski z Litwą. Pudelek, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
