Since czy for: jak mówić o czasie po angielsku

Since for różnica sprowadza się do jednego pytania: czy podajemy moment rozpoczęcia, czy długość trwania? Since łączy się z punktem na osi czasu, na przykład Monday, 2022 lub I was a child. For odpowiada na pytanie „jak długo?” i występuje z okresem takim jak two hours, three months albo a long time,  enguide.pl  podaje

Problem zaczyna się wtedy, gdy polskie „od” i „przez” zostają mechanicznie przeniesione do angielskiego. Zdanie „Mieszkam tu od trzech lat” wymaga for, ponieważ trzy lata to okres, a nie data rozpoczęcia. Poprawna wersja brzmi: “I have lived here for three years”.

Dla kogo jest ten poradnik i jaki problem rozwiązuje

Poradnik jest przeznaczony dla osób na poziomie A2/B1, które znają konstrukcję have lub has plus trzecia forma czasownika, lecz nadal wahają się między since i for. Dotyczy to szczególnie zdań o pracy, mieszkaniu, nauce, relacjach i czynnościach trwających do chwili mówienia.

Trudność nie wynika wyłącznie ze słownictwa. Trzeba jednocześnie rozpoznać rodzaj określenia czasu i wybrać właściwy czas gramatyczny. Przydatnym uzupełnieniem jest poradnik o tym, czym różnią się Past Simple i Prsent Perfect, ponieważ since i for często opisują sytuacje rozpoczęte w przeszłości, ale nadal związane z teraźniejszością.

Osoba mówiąca “I have worked here since 2021” informuje, że rozpoczęła pracę w 2021 roku i nadal pracuje w tym miejscu. Zdanie “I worked there for five years” ma inny sens: pięcioletni okres pracy został zakończony. Samo for nie wymusza więc Present Perfect. O wyborze czasu decyduje to, czy sytuacja trwa nadal.

Najkrótsza reguła brzmi: since pokazuje początek, a for mierzy odcinek czasu.

Since i for w skrócie

Wyrażenia since czy for nie są wymienne. Since kieruje uwagę na konkretny punkt, od którego liczy się czas. For opisuje długość całego okresu.

Wyrażenie	Co opisuje	Typowe połączenia	Przykład
since	punkt rozpoczęcia	since Monday, since 2019, since breakfast	I have been busy since Monday.
for	długość trwania	for two days, for a year, for ages	I have been busy for two days.
since	zdarzenie rozpoczynające okres	since I moved, since she called	I have felt better since I changed my diet.
for	policzalny lub ogólny okres	for ten minutes, for a while	We have waited for a while.

W typowym zdaniu z Present Perfect obowiązuje schemat:

osoba + have/has + III forma czasownika + since/for + czas

Przykład z since: “She has known Anna since primary school”. Przykład z for: “She has known Anna for fifteen years”. Oba zdania mogą opisywać tę samą relację, ale pierwsze wskazuje jej początek, a drugie długość.

Osobom, które mylą sytuację stałą z czynnością wykonywaną teraz, pomoże również wyjaśnienie Present Simple i Present Continuous. Te czasy nie zastępują Present Perfect, lecz ich rozróżnianie ułatwia opis rutyny, tymczasowych działań i sytuacji trwających od przeszłości.

Since wskazuje punkt startowy

Since po angielsku łączy się z momentem, który można zaznaczyć na osi czasu. Może to być data, dzień tygodnia, godzina, etap życia albo całe zdanie opisujące zdarzenie.

Typowe połączenia:

• since 8 o’clock;
• since Monday;
• since January;
• since 2018;
• since last summer;
• since my birthday;
• since I started school;
• since we moved to Warsaw;
• since then.

Zdanie “I have had this phone since May” nie mówi, ile miesięcy minęło. Podaje maj jako punkt rozpoczęcia. Konstrukcja “since I bought it” przekazuje podobną informację, ale zamiast daty wykorzystuje zdarzenie.

Cambridge Dictionary ujmuje tę zasadę poprzez kontrast: for odnosi się do okresów, a since do konkretnego punktu rozpoczęcia sytuacji trwającej obecnie.

For opisuje długość

For po angielsku odpowiada na pytanie “How long?”, czyli „jak długo?”. Po for pojawia się okres, a nie data startowa.

Najczęstsze połączenia to:

• for five minutes;
• for two weeks;
• for six months;
• for ten years;
• for a long time;
• for a while;
• for ages;
• for most of my life.

“I have studied English for six years” oznacza, że nauka trwa sześć lat. Nie wiadomo jednak, w którym roku się rozpoczęła. Aby podać start, trzeba zmienić określenie: “I have studied English since 2020”.

Plan nauki krok po kroku

Samo przeczytanie reguły rzadko wystarcza. Potrzebny jest krótki trening, w którym każde wyrażenie czasu zostaje przypisane do punktu lub okresu.

1. Pierwszego dnia należy podzielić kartkę na dwie kolumny: START i DURATION. Do pierwszej trafiają Monday, 2023 oraz I got this job, a do drugiej two days, six months i a long time.
2. Drugiego dnia można utworzyć dziesięć par: since Monday i for three days, since 2020 i for six years, since breakfast i for four hours.
3. Trzeciego dnia powstają zdania o własnym życiu, na przykład o mieszkaniu, pracy, telefonie, znajomych i nauce języka.
4. Czwartego dnia trzeba przeczytać zdania na głos, a następnie zamienić punkt startowy na długość okresu.
5. Piątego dnia warto nagrać minutową wypowiedź zawierającą co najmniej dwa zdania z since i dwa z for.
6. Po tygodniu efekt sprawdza krótki test bez notatek: dziesięć określeń należy podzielić na punkty i okresy w mniej niż minutę.

Pomiar postępu nie wymaga rozbudowanej aplikacji. Celem jest osiem poprawnych odpowiedzi na dziesięć oraz umiejętność ułożenia czterech zdań bez zatrzymywania się przed since lub for.

Dobre ćwiczenie zmienia jedną informację, ale zachowuje sens: “I have lived here since 2022” można przekształcić w “I have lived here for four years”.

Przykłady po angielsku z polskim objaśnieniem

Poniższe przykłady pokazują Present Perfect z since i for w sytuacjach spotykanych w pracy, szkole, podróży i codziennych rozmowach.

1. “I have lived in Kraków since 2021.”
   Mieszkam w Krakowie od 2021 roku. Rok jest punktem rozpoczęcia, dlatego pojawia się since.
2. “I have lived in Kraków for five years.”
   Mieszkam w Krakowie od pięciu lat. Pięć lat to długość okresu.
3. “She has worked from home since Monday.”
   Ona pracuje z domu od poniedziałku. Monday wskazuje start.
4. “She has worked from home for three days.”
   Ona pracuje z domu od trzech dni. Three days odpowiada na pytanie “How long?”.
5. “We have known each other since primary school.”
   Znamy się od szkoły podstawowej. Primary school jest etapem, od którego trwa znajomość.
6. “We have known each other for more than twenty years.”
   Znamy się od ponad dwudziestu lat. Podana została długość relacji.
7. “He has had this car since last summer.”
   Ma ten samochód od zeszłego lata. Last summer oznacza moment rozpoczęcia.
8. “He has had this car for about eight months.”
   Ma ten samochód od około ośmiu miesięcy. Eight months to okres.
9. “I haven’t seen Marta since Friday.”
   Nie widziałem lub nie widziałam Marty od piątku. Ostatnie spotkanie miało miejsce w piątek.
10. “I haven’t seen Marta for a week.”
    Nie widziałem lub nie widziałam Marty od tygodnia. Zdanie mierzy czas bez kontaktu.
11. “They have been waiting since 10 a.m.”
    Czekają od godziny 10. Konstrukcja Present Perfect Continuous podkreśla trwającą czynność.
12. “They have been waiting for two hours.”
    Czekają od dwóch godzin. Two hours określa długość czekania.
13. “My English has improved since I started this course.”
    Mój angielski poprawił się, odkąd rozpocząłem lub rozpoczęłam ten kurs. Po since występuje całe zdanie z Past Simple.
14. “I have been learning English for six months.”
    Uczę się angielskiego od sześciu miesięcy. Forma continuous skupia uwagę na procesie.
15. “Have you worked here since graduation?”
    Czy pracujesz tutaj od ukończenia studiów? Graduation jest punktem początkowym.
16. “How long have you worked here?”
    Jak długo tutaj pracujesz? Naturalne odpowiedzi to “Since 2023” albo “For three years”.

Mini-dialog w pracy

A: “How long have you been with the company?”
B: “I have worked here for four years.”
A: “So, have you been here since 2022?”
B: “Yes, I started in September 2022.”

Pierwsza odpowiedź podaje długość zatrudnienia. Drugie pytanie przelicza tę informację na punkt rozpoczęcia. Taki dialog pokazuje, że since i for mogą opisywać ten sam okres z dwóch perspektyw.

Present Perfect Simple czy Continuous

Since i for występują zarówno z Present Perfect Simple, jak i Present Perfect Continuous. Wybór zależy od rodzaju czasownika oraz tego, czy zdanie podkreśla stan, rezultat czy trwający proces.

Present Perfect Simple często pojawia się z czasownikami opisującymi stan:

• know: “I have known him for years”;
• have: “She has had this laptop since June”;
• like: “I have liked this band since school”;
• believe: “They have believed it for a long time”.

Present Perfect Continuous naturalnie opisuje czynności:

• work: “I have been working since 7 a.m.”;
• study: “She has been studying for three hours”;
• wait: “We have been waiting since noon”;
• rain: “It has been raining for two days”.

Niektóre czasowniki pozwalają użyć obu form. “I have worked here for five years” podaje fakt zatrudnienia, natomiast “I have been working here for five years” mocniej eksponuje proces i ciągłość. W zwykłej rozmowie obie wersje mogą przekazywać bardzo podobny sens.

Materiał British Council o Present Perfect Simple i Continuous łączy stany z formą simple, a trwające lub powtarzające się działania często przedstawia w formie continuous.

Najczęstsze błędy Polaków

Pierwszy błąd to “since three years”. Three years nie jest momentem rozpoczęcia, tylko okresem. Poprawna wersja brzmi “for three years”.

Drugi problem polega na używaniu for przed datą: “for 2020”. Rok wskazuje punkt na osi czasu, dlatego potrzebne jest “since 2020”.

Do pozostałych częstych błędów należą:

• “I live here since 2022” zamiast “I have lived here since 2022”;
• “I am working here for five years” zamiast “I have been working here for five years”;
• “I have known her since five months” zamiast “I have known her for five months”;
• “I haven’t seen him from Monday” zamiast “I haven’t seen him since Monday”;
• “I work here since I graduated” zamiast “I have worked here since I graduated”;
• “I have moved here since 2020” zamiast “I have lived here since 2020”.

Ostatni przykład wymaga dodatkowego wyjaśnienia. Move oznacza pojedynczą zmianę miejsca, a nie stan trwający przez kilka lat. Można powiedzieć “I moved here in 2020” albo “I have lived here since 2020”, ale konstrukcja “I have moved here since 2020” nie przekazuje zamierzonego sensu.

Mini-checklista przed ułożeniem zdania

• Czy określenie wskazuje datę, dzień, godzinę albo wydarzenie? Wtedy potrzebne jest since.
• Czy określenie mierzy minuty, miesiące albo lata? Wtedy potrzebne jest for.
• Czy sytuacja nadal trwa? Najczęściej potrzebny będzie Present Perfect.
• Czy okres został zakończony? Możliwy jest Past Simple z for.
• Czy mowa o stanie, takim jak know lub have? Najczęściej pasuje forma simple.
• Czy mowa o trwającej czynności? Często naturalniejsza będzie forma continuous.

For w Past Simple i inne znaczenia since

For może występować poza Present Perfect. Zdanie “I lived in Gdańsk for two years” oznacza, że dwuletni okres mieszkania w Gdańsku się zakończył. Z kolei “I have lived in Gdańsk for two years” zwykle informuje, że osoba nadal tam mieszka.

Since ma również znaczenie „ponieważ”. W zdaniu “Since it was late, we took a taxi” nie opisuje początku okresu, lecz podaje przyczynę: ponieważ było późno, pojechaliśmy taksówką. Kontekst pozwala łatwo odróżnić oba zastosowania.

Osobnym przypadkiem jest “since then”, czyli „od tamtej pory”. Przykład “I changed jobs in April and I have been much happier since then” wskazuje wydarzenie w przeszłości oraz okres trwający od tego momentu.

Pełniejsze omówienie konstrukcji i wyjątków znajduje się w oficjalnym haśle Cambridge Dictionary dotyczącym since. Źródło pokazuje także zdania, w których since wprowadza część podrzędną, na przykład “since I was a child”.

Narzędzia i materiały do dalszej nauki

Dobry zestaw ćwiczeń powinien łączyć rozpoznawanie określeń czasu, budowanie zdań i mówienie. Test wyboru pomaga zauważyć błąd, ale nie gwarantuje, że poprawna forma pojawi się spontanicznie podczas rozmowy.

Praktyczny zestaw może obejmować:

• tabelę z dwiema kolumnami: since i for;
• dziesięć zdań z lukami;
• nagranie własnych odpowiedzi na pytanie “How long…?”;
• krótkie dialogi o pracy, mieszkaniu i nauce;
• cotygodniową powtórkę błędów;
• zamianę zdań z punktu startowego na długość okresu.

Przy tworzeniu pytań pomocny będzie poradnik o szyku pytań po angielsku. Pozwala utrwalić konstrukcje “How long have you…?”, “Have you lived…?” i “Has she worked…?”. Osoby, które nie wiedzą, czy materiał A2/B1 odpowiada ich umiejętnościom, mogą najpierw sprawdzić swój poziom angielskiego bez płatnego testu.

Aktualizacja 2026: co może się zmienić

Reguła gramatyczna pozostaje taka sama: since wskazuje początek, a for długość. Zmieniają się natomiast interfejsy aplikacji, adresy sekcji z ćwiczeniami, dostępność bezpłatnych testów oraz sposób prezentowania materiałów.

Generatory zdań i narzędzia AI mogą tworzyć zestawy ćwiczeń, lecz każdą odpowiedź trzeba porównać z wiarygodnym źródłem. Najbezpieczniejszą podstawą pozostają materiały Cambridge Dictionary i British Council, ponieważ wyjaśniają nie tylko wybór słowa, ale też kontekst oraz różnicę między czasami.

FAQ

Kiedy używać since, a kiedy for?

Since występuje przed punktem rozpoczęcia, na przykład “since Monday” lub “since 2020”. For łączy się z długością okresu, na przykład “for two days” lub “for six years”.

Czy poprawnie mówi się since two years?

Nie. Two years to okres, dlatego poprawna forma brzmi “for two years”. Since wymaga punktu rozpoczęcia, na przykład “since 2024”.

Jaki czas stosować z since i for?

Sytuacje rozpoczęte w przeszłości i nadal trwające najczęściej wymagają Present Perfect Simple albo Present Perfect Continuous. For może też występować z Past Simple, gdy opisywany okres już się zakończył.

Czy można powiedzieć “I work here since 2020”?

Nie, jeśli praca rozpoczęła się w 2020 roku i nadal trwa. Poprawne zdanie to “I have worked here since 2020” albo “I have been working here since 2020”.

Czym różni się “I lived there for five years” od “I have lived there for five years”?

Pierwsze zdanie opisuje zakończony okres mieszkania. Drugie zazwyczaj oznacza, że osoba nadal mieszka w tym miejscu.

Jak odpowiadać na pytanie “How long have you lived here?”?

Możliwe są dwie odpowiedzi: “Since 2021”, gdy podawany jest rok rozpoczęcia, albo “For five years”, gdy podawana jest długość okresu.

Jedna reguła do zapamiętania

Jak mówić o czasie po angielsku bez zgadywania? Since stawia pinezkę na początku osi czasu, a for mierzy odległość od tego punktu do chwili obecnej. Codzienna seria pięciu własnych zdań szybciej utrwala tę różnicę niż zapamiętywanie oderwanych definicji.