Marcowa waloryzacja emerytur w 2026 roku przyniosła podwyżki świadczeń dla milionów seniorów w Polsce. Wskaźnik wzrostu wyniósł 5,3 proc., co w wielu przypadkach oznacza kilkadziesiąt lub nawet kilkaset złotych więcej miesięcznie. Jednak dla części osób starszych ta zmiana może mieć także mniej korzystne konsekwencje, enguide.pl podaje, powołując się na gazetaprawna.pl.
Podwyżka emerytury może bowiem sprawić, że świadczenie przekroczy ustawowy limit dochodowy. W takiej sytuacji senior może utracić zwolnienie z abonamentu RTV i ponownie zostać objęty obowiązkiem opłaty.
„Wielu emerytów nie zdaje sobie sprawy, że niewielka podwyżka świadczenia może zmienić ich status w systemie opłat abonamentowych” – zauważa ekonomista rynku pracy cytowany przez lokalne media.
W praktyce oznacza to, że podwyżka, która z założenia miała poprawić sytuację finansową seniorów, w niektórych przypadkach może przynieść dodatkowe koszty.
Waloryzacja emerytur 2026 – jak działa mechanizm podwyżek
Od 1 marca 2026 roku wszystkie świadczenia z powszechnego systemu emerytalnego zostały podniesione zgodnie z ustawowym mechanizmem waloryzacji. System ten uwzględnia dwa główne czynniki ekonomiczne:
- inflację dotyczącą gospodarstw domowych emerytów i rencistów
- co najmniej 20 procent realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia
W rezultacie emerytury wzrosły średnio o 5,3 procent, czyli więcej niż początkowo zakładano w budżecie państwa.
Tabela pokazuje przykładowe zmiany świadczeń:
| Emerytura przed waloryzacją | Emerytura po waloryzacji | Przyrost |
|---|---|---|
| 3000 zł | ok. 3159 zł | +159 zł |
| 4500 zł | ok. 4738 zł | +238 zł |
| 5000 zł | ponad 5265 zł | +265 zł |
Dla wielu seniorów taka zmiana oznacza realne wsparcie domowego budżetu. Jednak w pobliżu pewnego poziomu dochodu pojawia się problem.
Granica 4710 zł – próg decydujący o abonamencie RTV
Polskie przepisy przewidują zwolnienie z abonamentu RTV dla niektórych grup obywateli, w tym dla części emerytów. Jednym z kluczowych warunków jest wysokość świadczenia.
Limit został powiązany z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej. Jeśli emerytura nie przekracza połowy tej kwoty, senior może korzystać ze zwolnienia z opłaty.
W 2026 roku prognozowana średnia pensja wynosi około 9420 zł brutto, co oznacza, że granica zwolnienia wynosi około 4710 zł brutto miesięcznie.
Oznacza to prostą zasadę:
- emerytura do 4710 zł brutto – brak obowiązku płacenia abonamentu RTV
- emerytura powyżej 4710 zł – konieczność opłaty abonamentowej
„Ten próg jest kluczowy. Nawet niewielka zmiana świadczenia może sprawić, że senior straci ulgę” – podkreślają eksperci zajmujący się systemem emerytalnym.
Dlatego osoby, których świadczenia znajdują się blisko tej granicy, powinny szczególnie uważnie sprawdzić nowe wyliczenia po waloryzacji.
Podwyżka może jednocześnie pomóc i zaszkodzić
Na pierwszy rzut oka wyższa emerytura oznacza wyłącznie poprawę sytuacji finansowej. W praktyce jednak nie zawsze tak się dzieje.
Wyobraźmy sobie seniora, który przed waloryzacją otrzymywał 4475 zł brutto. Po podwyżce o 5,3 procent jego świadczenie wzrasta do około 4712 zł brutto.
To zaledwie kilka złotych powyżej ustawowego limitu, ale w świetle przepisów oznacza przekroczenie progu.
W takiej sytuacji senior może stracić prawo do zwolnienia z abonamentu RTV i będzie zobowiązany do regularnych opłat.
Koszt abonamentu w 2026 roku wynosi:
- 30,50 zł miesięcznie za telewizor lub zestaw RTV
- 9,50 zł miesięcznie za radio
W skali roku maksymalna opłata może wynieść 366 zł.
„To paradoks systemu – niewielka podwyżka świadczenia może spowodować dodatkowe wydatki” – komentuje jeden z doradców finansowych.
Kto w 2026 roku nie musi płacić abonamentu RTV
Warto pamiętać, że limit dochodowy to tylko jeden z warunków zwolnienia z opłaty. Prawo przewiduje również inne kategorie osób, które nie muszą regulować abonamentu.
Do tej grupy należą między innymi:
- osoby, które ukończyły 75 lat
- osoby z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy
- osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności
- zarejestrowani bezrobotni
- weterani będący inwalidami wojennymi lub wojskowymi
W przypadku seniorów powyżej 75 roku życia zwolnienie działa automatycznie, pod warunkiem że odbiornik RTV jest zarejestrowany.
Dla pozostałych osób konieczne są jednak określone formalności.
Jak uzyskać zwolnienie z abonamentu RTV
Seniorzy, którzy spełniają warunki dochodowe, muszą zazwyczaj złożyć odpowiednie oświadczenie. Procedura jest stosunkowo prosta, ale wymaga wizyty w placówce.
Najczęściej wygląda ona tak:
- wizyta w placówce Poczty Polskiej
- przedstawienie dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury
- podpisanie oświadczenia o spełnieniu warunków zwolnienia
„Zwolnienie zaczyna obowiązywać od pierwszego dnia miesiąca po zgłoszeniu” – przypomina pracownik jednej z placówek pocztowych.
Jeżeli sytuacja dochodowa seniora się zmieni, na przykład po kolejnej waloryzacji, konieczne może być ponowne sprawdzenie uprawnień.
Waloryzacja 2026 zmienia sytuację części seniorów
W ostatnich latach wielokrotnie pojawiały się zapowiedzi likwidacji abonamentu RTV i zastąpienia go innym systemem finansowania mediów publicznych. Na razie jednak opłata nadal obowiązuje.
Jednocześnie rosną świadczenia emerytalne, co w niektórych przypadkach prowadzi do przekroczenia limitów dochodowych. Najbardziej niepewna sytuacja dotyczy osób, których emerytura znajduje się bardzo blisko granicy 4710 zł brutto.
Dlatego wielu seniorów powinno dokładnie sprawdzić nowe wyliczenia po waloryzacji. Niewielka zmiana może bowiem zdecydować, czy nadal będą korzystać ze zwolnienia z opłaty, czy też będą musieli ponownie płacić abonament RTV.
